بررسی تناسب بازار سرمایه اسلامی با واقعیت رفتاری سرمایه گذاران

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه علم‌و‌صنعت، تهران، ایران

2 عضو هیئت ‌علمی گروه علوم اقتصادی دانشگاه علم‌و‌صنعت، تهران، ایران

doi
چکیده

محدودیت منابع مالی برای اجرای پروژه‌های اقتصادی به عنوان یکی از موانع رونق تولید و اشتغال‌زایی به شمار می‌رود. از طرفی نقدینگی موجود در دست مردم می‌تواند منشأ آثار نامطلوب اقتصادی باشد؛ لذا هدایت این منابع به سمت تأمین مالی تولید بسیار حائز اهمیت است. در ‌این پژوهش به منظور کاراترنمودن فرایند تأمین منابع و با لحاظ ظرفیت‌های بازار سرمایه به ‌عنوان بستری برای تأمین مالی تولید و تجمیع سرمایه‌های مردمی، دو مؤلفه رفتار سرمایه‌گذاران ـ که در ‌این پژوهش به ‌عنوان کارگزاران اقتصادی شناخته می‌شوندـ و ساختار بازار سرمایه مبتنی بر اصول، ضوابط و مقررات واکاوی شده است. با درنظرگرفتن سوگیری‌های رفتاری به ‌عنوان شاخص انحراف از انسان عقلایی موضوع اقتصاد متعارف، رابطه پنج سوگیری رویداد‌گرایی، زیان‌گریزی، فرااعتمادی، آشنا‌گرایی و خود‌اسنادی با تصمیمات سرمایه‌گذاران بازار سرمایه، با روش معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزار Lisrel مورد آزمایش قرار‌گرفته است. نتایج نشان از رابطه معنی‌دار و مثبت میان سوگیری‌های رفتاری به ‌عنوان متغیرهای مستقل و رفتار سرمایه‌گذاران به ‌عنوان متغیر وابسته داشته و بیانگر ‌این موضوع است که سرمایه‌گذاران تحت تأثیر ‌این سوگیری‌ها لزوماً عقلایی رفتار نمی‌کنند. در بخش دوم پژوهش، با توجه به متأثربودن کنش‌های اجتماعی ـ اقتصادی مردم ‌ایران از آموزه‌های اسلامی از یک‌سو و ادبیات غنی اقتصاد و مالی اسلامی از سوی دیگر، در قالب یک پنل خبرگان و به روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد، بازار سرمایه اسلامی به ‌عنوان ساختار متناسب با کنش اقتصادی مردم ‌ایران بررسی و پیشنهاد گردید.