واسنجی ضریب پریستلی تیلور در برآورد تبخیر از سطح آزاد آب (مطالعه موردی: مخزن سد مهاباد)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی محیط زیست، دانشکدۀ محیط زیست، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام‌خمینی‌(ره)، قزوین

3 دانشیار دانشکدۀ محیط زیست و انرژی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22059/ije.2017.62628
چکیده

تبخیر تعرق واقعی یکی از مؤلفه‌های مهم بیلان آب هر حوضه است که اندازه‌گیری مستقیم آن در مقیاس حوضه امکان‌پذیر نیست و ناگزیر از روش‌های غیر‌مستقیم برآورد می‌شود. در این زمینه، مدل فرارفت خشکی که یکی از مدل‌های پرکاربرد از روابط مکملی است، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در مدل فرارفت خشکی به‌منظور زیادکردن دقت مدل، ضریب معادلۀ پریستلی‌ـ تیلور، به واسنجی نیاز دارد. هدف از این تحقیق، واسنجی ضریب پریستلی‌ـ تیلور در برآورد تبخیر پتانسیل با روش پنمن به‌منظور کاربرد آن در مدل فرارفت خشکی در حوضۀ دریاچۀ سد مهاباد است. داده‌های استفاده‌شده از ایستگاه سینوپتیک مهاباد که در فاصلۀ اندکی از سد مهاباد قرار دارد، برای طول دورۀ داده‌برداری 26 ساله (1365-1391) گردآوری شده است. نتایج مطالعه نشان می‌دهد این ضریب، تغییرات ماهانه در طول سال دارد و همچنین در ماه‌های گرم سال مقدار آن کاهش می‌یابد. بدین‌منظور بهتر است در محاسبات از مقادیر ماهانۀ آن استفاده شود. در منطقۀ مطالعه‌شده، مقدار میانگین کمینه و بیشینۀ این ضریب به‌ترتیب 01/1 و 68/1 به‌دست آمد. همچنین، میانگین 26سالۀ این ضریب برابر 25/1 محاسبه شده است.