آسیبپذیری اقتصادی ناشی از تغییرات اقلیمی در بخش کشاورزی جنوب استان کرمان با استفاده از مدل ریکاردین: مطالعة موردی گندم
نویسندگان
1 نویسندة مسئول و دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، تهران، ایران.
2 استادیار دانشکدة کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، تهران، ایران
3 استادیار دانشکدة کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، تهران، ایران.
doi
10.30490/aead.2023.359375.1454چکیده
تغییر اقلیم از مهمترین چالشهای قرن جاری است که بهدلیل افزایش استفاده از سوختهای فسیلی، مقدار گازهای گلخانهای زیاد شده و به گرم شدن کره زمین و ایجاد پدیده تغییر اقلیم انجامیده است. مطالعه حاضر، با هدف بررسی آسیبپذیری اقتصادی ناشی از تغییرات اقلیمی در بخش کشاورزی جنوب استان کرمان در دوره 1398-1370، بهصورت پانل و با استفاده از روش ریکاردین انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که متغیرهای اقلیمی آثار معنیدار و غیرخطی بر درآمد خالص به ازای هر هکتار کشت گندم دارند؛ همچنین، افزایش دما و کاهش بارندگی تا صد سال آینده، باعث 41 درصد کاهش در بازده کشت گندم در منطقه مورد مطالعه میشود و میزان درآمد متوسط سالانه هر هکتار کشت گندم 64 میلیون ریال کاهش مییابد. از آنجا که سطح زیر کشت گندم در منطقه جنوب کرمان در سال زراعی 1398 حدود 38658 هکتار است، میتوان نتیجه گرفت که در صورت ثابت بودن سطح زیر کشت، سالانه 2469 هزار میلیارد ریال از درآمد خالص در هکتار (رانت) زمینهای یادشده کاسته میشود و از اینرو، تغییرات شدید در عرصه تولید و الگوی کشت بهوقوع خواهد پیوست. نتایج مطالعة حاضر و آمار مربوط نشان داد که آسیبپذیری شدید اقتصادی در این منطقه متوجه کشاورزان و اقتصاد منطقه و حتی کشور خواهد بود. نظر به اجتنابناپذیر و قریبالوقوع بودن گرم شدن زمین، لازم است که از هماکنون، تدابیری در راستای بررسی بیشتر مسئله، کاهش مصرف سوختهای فسیلی، اصلاح الگوی کشت و جلوگیری از خسارات ناشی از تغییر اقلیم برای کشاورزان منطقه جنوب کرمان اتخاذ شود.
