عوامل رشد اخلاقی و رابطه آن با قدرت نرم از دیدگاه قرآن کریم
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران.
2 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
3 دانشجوی دکتری رشته تفسیر تطبیقی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران.
doi
چکیده
رشد اخلاقی فرآیند زمینهسازی و به کارگیری شیوههایی برای شکوفاسازی، تقویت و ایجاد صفات و رفتارهای اخلاقی، و اصلاح و از بینبردن رفتارها و آداب غیراخلاقی در انسان است. بیتردید، اصلاح و تهذیب نفس در سعادت فردی و اجتماعی، و دنیوی و اخروی انسان نقش بسزایی دارد. بر این اساس، این تحقیق به بررسی عوامل رشد اخلاقی و رابطه آن با قدرت نرم از دیدگاه قرآن کریم میپردازد. در این پژوهش از روش بررسی اسنادی و کتابخانهای، و تحلیل مباحث استفاده شده است. نتیجة کلی به دستآمده این است که رشد اخلاقی از دیدگاه قرآن در جهت تحقق وظایف فردی و اجتماعی، توسعه قدرت نرم با جهت گیری توحیدی به سوی کمال و مصونیت در برابر سایر موانع و مشکلات و ناهنجاریها رهنمون میشود قرآن کریم حس اخلاقی و حیات اخلاقی را منبعث از فطرت درونی میداند. وجدان اخلاقى همان وجدان عقلایى است. ویژگى هاى اکتسابى در سه ساحت شناختى، عاطفى و رفتارى مورد توجه است و مهمترین عوامل غیر وراثتی مؤثر بر رشد اخلاقی به دو دسته درونی و بیرونی تقسیم گردیدند. در بخش عوامل بیرونی، سه مورد از مهمترین عوامل ـ یعنی خانواده، مدرسه، دوستان و همسالان ـ و در بخش عوامل درونی، دو مورد ـ یعنی عامل ناهوشیاری و اراده تاثیر بسزایی در رشد اخلاق و توسعه قدرت نرم دارند. طبق اصالت اخلاقی، می توان تحولات قدرت نرم(با بینش خدا محوری) را معلول تحول اخلاقی و رشد اخلاق دانست. از این رو می توان شاخصه هایی مانند، خدامحوری، انسان شناسی، اخلاق محوری و عواملی که باعث رشد اخلاق می شود را از مؤلفههای قدرت نرم از منظر قرآن بیان نمود.