اثر تغییر اقلیم بر دما و بارش سالانه استان زنجان با بررسی عدم قطعیت‌ها

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه پیام نور

2 استادیار، گروه آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج

3 استادیار دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

doi
10.22059/ije.2017.62641
چکیده

هدف از این تحقیق ارزیابی اثر تغییر اقلیم بر بارش و دمای میانگین مکانی استان زنجان در مقیاس سالانه با در‌نظر‌گرفتن عدم قطعیت‏‏ها‌ست. بدین‌منظور از مدل سالانۀ ARMA استفاده شد. سری‏های بارش و دمای سالانۀ میانگین مکانی استان محاسبه و سپس توسط مدل استوکستیک سالانه ARMA مدل‌سازی شد. 100 سری 30 سالۀ بارش و دمای سالانه برای میانگین مکانی استان تولید شد. توسط این مدل‏ها سناریوهای آیندۀ شش مدل GCM تحت سه سناریوی انتشار ریزمقیاس شد و برای هر سناریو، 100 سری 30 سالۀ بارش و دمای سالانۀ آینده تولید شد. با مقایسۀ دامنۀ 90‌ درصد آماره‏های دورۀ فعلی با دامنۀ 90‌ درصد مجموعه سناریوهای آینده، دامنۀ عدم قطعیت‏ها در نتایج بررسی شد. اعتبارسنجی مدل نشان از کفایت مدل برای شبیه‌سازی سری زمانی سالانۀ بارش و دما و کاهش مقیاس دارد. در حدود اطمینان 90 درصد، انتظار می‏رود دمای میانگین مکانی استان زنجان طی دورۀ 2035‌ـ 2064 از 6/0 تا 2/3 درجۀ سانتی‏گراد افزایش یابد و میانگین بارش از 25‌ درصد کاهش تا 15‌ درصد افزایش یابد. بر این مبنا عدم قطعیت‏های ناشی از ساختار مدل‏های GCM، نوسانات طبیعی اقلیم و سناریوهای انتشار شایان توجه است و لازم است در نظر گرفته شوند.