پیش‌بینی خمس در اقتصاد ایران برای ایجاد خزانه اسلامی با طراحی معادله سری فووریه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد اسلامی، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران

2 استادیار گروه علوم اقتصادی، دانشگاه پیام نور، ص. پ. 4697-19395 ، تهران، ایران

3 استاد دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.

4 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، ص. پ. 4697-19395 ، تهران، ایران.

5 استادیار گروه مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد میانه، میانه، ایران

doi
چکیده

خمس در اسلام به­ویژه بین جوامع شیعه از مهم‌ترین وجوهات شرعی برای پی­ریزی اقتصاد اسلامی می­باشد؛ بنابراین پیش­بینی دقیق مقدار آن، برای اطمینان از تأمین بلندمدت و پایدار، برنامه­ریزی و هدفگذاری مالی در اقتصاد اسلامی در ایجاد خزانه اسلامی[1] بسیار اهمیت دارد. هدف این پژوهشِ توصیفی- اکتشافی نیکویی برازش محاسبه­های انجام‌شده خمس بالقوه کشور طی سال‌های 1380ـ1393 و طراحی معادله ریاضی برای پیش­بینی مقدار خمس بالقوه در اقتصاد اسلامی ایران با استفاده از معادله درجه سوم و­ چهارم سری فووریه در نرم‌افزار Matlab  می­باشد. ضمن محاسبه انواع خمس، نتایج پژوهش ضریب تعیین برابر با 9521/0 برای خمس کل، 9027/0 برای خمس درآمد و 9561/0 برای خمس معدن و ضریب تعیین تعدیل‌شده به ترتیب 8443/0، 7892/0 و 9048/0 و مربع میانگین خطاها به ترتیب 444/1، 55/6 و 732/4 به دست آمد که نشان از نیکویی برازش دقیق محاسبات انجام‌شده است. در این مقاله برای هر یک از دو خمس و خمس کل فرمول محاسبه با خروجی ضرایب اختصاصی ثبت‌شده توسط نرم‌افزار متلب که روشی کارآمد در پیش‌بینی نتایج در علوم دیگر می­باشد، ارائه شده، که قادر به پیش­بینی دقیق انواع خمس در خزانه اقتصاد اسلامی ایران می­باشد. ضریب همبستگی ضریب ده‌گانه معادله‌ها 95 درصد می­باشد.