امکان‌سنجی سرمایه‌گذاری جسورانه از منظر فقهی، قانونی و اقتصادی در ایران

نویسندگان

1 استاد یار، گروه مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه مالی و حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه مهندسی مالی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

4 دانشیار، گروه مدیریت، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
چکیده

از عوامل بسیار مهم در سرمایه‌گذاری و تأمین مالی در جامعه مسلمانان و کشورهای اسلامی تطابق نوع سرمایه‌گذاری، روش‌های تأمین مالی و عقود با موازین شرعی است (در ایران مطابقت با فقه امامیه مدنظر است). در کنار این موضوع قوانین حاکم بر معاملات و قراردادها در جهت حفظ امنیت سرمایه‌گذاری، ارتقا و ثبات اقتصادی، بزرگ‌ترین دغدغه پیش روی شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران، حقوقدانان و مسئولان بوده است. در این پژوهش به بررسی فقهی، قانونی و اقتصادی سرمایه‌گذاری جسورانه که به عنوان یکی از راه‌های تأمین منابع مالی شرکت‌های نوپا و با ایده‌های فناورانه در بازار بین‌المللی بوده و در بیشتر کشورهای اسلامی نیز در دو دهه گذشته مورد توجه بوده و همچنین راهگشای توسعه و پیشرفت شرکت‌های کوچک و متوسط در ایران است، پرداخته می‌شود. استفاده از این‌ رویه سرمایه‌گذاری نیاز به آسیب‌شناسی در حوزه‌های مختلف دارد که سه محور اصلی آن یعنی فقه، قانون و اقتصاد در این پژوهش با استفاده از نظرات خبرگان در دو مرحله به‌ صورت پرسشنامه‌ای، در جامعه‌ای متشکل از قانونگذاران، اساتید حوزه و دانشگاه و مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان انجام شد؛ بعد از محاسبه روایی و پایایی و نهایتاً با استفاده از روش پیمایشی و نیز تحلیل سلسله مراتبی و گزینش سه معیار اصلی و 26 زیرمعیار به آسیب‌شناسی سرمایه‌گذاری پرداخته شده و اولویت‌بندی آن نیز مشخص گردید. یافته تحقیق این است که جامعه سرمایه‌گذار در ایران نسبت به نوع قراردادها و عدم اطمینان به پایبندی به قواعد اسلامی در قراردادها، حقوق مالکیت و همچنین ثبات در شاخص‌های اقتصادی نگرانی حادی دارد و در نهایت مقاله راهکارهای اصلاحی را ارائه می‌نماید.