منابع آب و نقش آن در جذب گردشگران، مطالعه موردی قنات های شهر تهران
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه شهرسازی، تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه شهرسازی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات
doi
10.22059/ije.2017.62651چکیده
قنات پس از ابداع در کشور ایران، بهعلت کارایی مناسب و مطلوب در دیگر نقاط کرۀ زمین گسترش یافت و آب زیرزمینی را در دسترس استفادهکنندگان آن قرار داد. مطالعات نشاندهندۀ 10 هزار کیلومتر قنات و 300 هزار چاه دسترسی به قناتها در بستر شهرهای ایران است. بهمنظور بهرهبرداری از قنوات برای اهداف گردشگری باید به توسعۀ پایدار توجه شود. این مسئله بهمعنای بهرهبرداری مسئولانه، بابرنامه و معقول از این منابع آبی است. گردشگری مزایای بسیاری از جمله تبادل فرهنگی، رونق کسبوکارهای بومی، اشتغالزایی برای ساکنان و نزدیکی بیشتر جوامع با یکدیگر دارد. بررسی پیشینه و ساختار قناتها در ایران و سایر نقاط جهان نشاندهندۀ دانش فنی زیاد، ظرافت و نگهداری مناسب از این منابع آبرسانی است. تغییرات اقلیمی، عدم نگهداری و مدیریت نامناسب قناتها و گسترش روشهای نوین آبرسانی به خشکشدن بسیاری از قناتها در کشور ایران منجر شده است. تجربههای پیشین در احیای قنوات و تبدیل آنها به مراکز گردشگری در بخشهایی از ایران و جهان با موفقیت روبهرو بوده است. پیشبینی میشود ظرفیت گردشگری زیادی برای معرفی قناتها و جذب سرمایۀ ناشی از حضور گردشگران در قناتهای هستۀ تاریخیـ مرکزی تهران وجود داشته باشد.