سیاست و حکومت و نفوذ جریانی: مطالعه‌ی موردی ایران قاجاری

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مسائل ایران دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف تبیین و ریشه یابی نفوذ و براندازی نرم در تاریخ ایران و تولید محتوای علمی و روش مند در این باره، با بهره گیری از روش تاریخی و جمع آوری داده ها به شیوه اسنادی و کتابخانه ای، در صدد پاسخ گویی به این سوال بوده که نفوذ جریانی چیست و طلیعه آن در سیاست و حکومت معاصر کدام است؟ برای دستیابی به این هدف، چارچوب مفهومی «نفوذ جریانی» با تلفیق دو مفهوم «نفوذ» و « جریان‌های اجتماعی» و ارائه مدل شماتیک ارتباط این دو مفهوم در شکل‌دهی به مفهوم « نفوذ جریانی» موردبررسی قرار گرفته است.در این نوشتار، جریان فراماسونری به عنوان نمونه انتخاب شد و پیرامون آن مساله نفوذ بررسی گردید و در نهایت این نتیجه به دست آمد که این نفوذ جریانی در ابتدا توسط جریان‌های سیاسی- اجتماعی متصل به قدرت‌های بزرگ دوران قاجار به‌ویژه انگلستان ذیل مسلک فراماسونری شکل گرفته و سپس توسط نسل‌های بعدی جریان وابستگی ادامه یافته است. آغازی که نفوذ شبکه‌ای را با ارائه ارکان سه‌گانه« بینش، گرایش و کنش» جریان با استفاده از مفاهیم ملهم از ورای مرزها، در سپهر سیاست و حکومت ایران ریشه‌دار کرده است.