شبیه‌سازی رواناب ناشی از ذوب برف تحت سناریوهای تغییر اقلیم در حوضة ارمند

نویسندگان

1 استاد، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه خوارزمی

2 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه خوارزمی

3 دانشیار، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه خوارزمی

4 استادیار، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه خوارزمی

doi
10.22059/ije.2017.61473
چکیده

تغییر اقلیم مسئلة زیست‌محیطی بزرگی است زیرا فرایندهای ذوب یخچال‏ها و تراکم‏های برف به تغییر اقلیم حساس‌اند. هدف این پژوهش، پیش‌بینی تغییرات آتی در پارامترهای اقلیمی، تخمین تغییرات در سطح پوشش برف، و رواناب ذوب برف تحت سناریو‏های تغییر اقلیم در حوضة ارمند است. به‌منظور بررسی تأثیرات اقلیم بر بارش و دما در حوضة ارمند از سه مدل (NorESM1-M، IPSL-CM5A-LR و CSIRO-MK3.6.0) استفاده شد که تحت سناریو‏های RCP8.5, RCP4.5, RCP2.6اجرا شدند. دما و بارش در چهار دورة آتی (2021-2030، 2031- 2040، 2041-2050 و 2051-2060) تحت هر سه سناریو محاسبه شدند. همچنین برای تعیین سطح پوشش برف در حوضه از تصاویر روزانة پوشش برف MODIS (Mod10A1) استفاده شده است. ارتباط بین مساحت پوشش برف با دما و بارش مشاهده‌شده بررسی ‌و برای پیش‏بینی سطح پوشش برف در آینده استفاده شده است. نتایج نشان داد هر سه سناریوی RCP، افزایش دما و کاهش بارش و پوشش برف را پیش‏بینی می‏کنند. بررسی رواناب ذوب برف در دورة مشاهداتی (نوامبر 2000- می 2006) نشان داد حدود 7/47 درصد از رواناب سالانه در حوضه به ذوب برف مربوط است. بیشترین رواناب ذوب برف در طول فصل زمستان ایجاد شده است. سهم ذوب برف از مجموع آب تولید‌شده در طول پاییز و بهار به‌ترتیب 9/34 و 8/52 درصد است که انتظار می‏رود همراه با ذوب برف، رواناب در آینده حدود 12/0 متر مکعب بر ثانیه در هر سال کاهش یابد.