کاربرد شاخص DWQI برای ارزیابی جامع کیفیت آب در آبخوان اردبیل
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زمین شناسی زیست محیطی، دانشگاه ارومیه
2 استادیار گروه علوم خاک دانشگاه ارومیه
3 دانشیار گروه زمین شناسی دانشگاه ارومیه
doi
10.22059/ije.2017.61479چکیده
کیفیت آب از مهمترین پارامترهای مرتبط با توسعه و پایداری فعالیتهای بشری است. کیفیت آب را میتوان از مقایسۀ مقادیر پارامترهای کیفی آن با مقادیر استاندارد هر یک تبیین کرد. محدودیتهای این روش از جمله عدم جامعیت آن موجب توسعۀ شاخصهای تلفیقی کیفیت آب شده است. هدف از این پژوهش، بررسی جامع شرایط کیفی آب آشامیدنی در آبخوان اردبیل با استفاده از یک شاخص پیشنهادی (DWQIProposed) است و مقادیر کمی و توزیع این شاخص با شاخصهای متداول کیفیت آب نظیر DWQIG و DWQIA مقایسه شده است. بدینمنظور نمونهبرداری از 60 حلقه چاه واقع در آبخوان اردبیل در شهریورماه 1392 انجام گرفت و 21 پارامتر مختلف فیزیکی و شیمیایی در آنها تعیین شد. سپس شاخص DWQIProposedطی چهار مرحله شامل انتخاب خصوصیات کیفی آب و دستهبندی آنها، توسعۀ زیرشاخص، تخصیص ضریب وزنی برای خصوصیات برگزیده و ارائۀ تابع تجمیع محاسبه شد. نتایج نشان داد بهرغم تفاوت در مقادیر کمّی، الگوی توزیع فراوانی شاخصهای DWQIG و DWQIProposed مشابه هم است. شاخصهای DWQIProposed و DWQIA نیز در مقادیر زیاد تشابه فراوانی داشتند. با اینحال، تفاوت بین میانگین شاخصهای در منطقه معنادار بود (05/0P<). سه شاخص یادشده براساس ضریب همبستگی پیرسون ارتباط معناداری داشتند (001/0P<؛ 99/0-98/0 = r). از بین پارامترهای کیفی مرتبط با بهداشت و سلامت، مقدار نیترات همبستگی بسیار زیادی با شاخصهای یادشده نشان داد (001/0P<؛ 815/0-712/0 = r) که بیانکنندۀ تأثیر مهم نیترات بر کیفیت آب در آبخوان اردبیل است. الگوی مکانی شاخصهای کیفیت آب استحکام فضایی مطلوبی نشان داده و نقشههای کریجینگ ترسیمشده بیانکنندۀ افزایش کیفیت آب در مناطق شرقی و کاهش آن در بخش جنوبغربی منطقه است.