کاربرد مدلLARS-WG در پیش‌بینی پارامترهای هواشناسی حوضه قره‌سو استان گلستان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد آبخیزداری.

2 عضو هیئت علمی پژوهشکده آبخیزداری و حفاظت خاک تهران.

3 عضو هیئت علمی گروه آبخیزداری و مدیریت مناطق بیابانی، دانشگاه گرگان

4 استادیار دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز.

doi
چکیده

یک مولد آب و هوائی به­عنوان ابزاری نسبتاً دقیق و ارزان برای تولید سناریوهای تغییر اقلیم چندساله در مقیاس روزانه به­کار برده می­شود و تغییرات در متغیرهای اقلیمی و میانگین­های اقلیمی را ترکیب می­کند. در این تحقیق کارایی مدل LARS-WG جهت تولید داده­های روزانه بارش، دمای حداقل و حداکثر و ساعت آفتابی در حوضه آبخیز قره­سو استان گلستان در ایستگاه گرگان مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته و با استفاده از آن تغییرات پارامترهای اقلیمی در آینده بررسی شده است. در اولین گام مدل برای دوره 1999- 1970 اجرا گردیده و میانگین­های ماهانه مشاهداتی و تولید شده پارامترهای اقلیمی مذکور مقایسه شد. همبستگی مقادیر با استفاده از آزمون T استیودنت نشان داد که در سطح اطمینان 99 درصد تفاوت معنی­داری بین داده­های واقعی و داده­های حاصل از مدل وجود ندارد. مقادیر میانگین­های ماهانه مشاهداتی و تولید شده متغیرهای هواشناسی با استفاده از پارامترهای آماری NA، RMSE وMAE  نیز مورد مقایسه قرار گرفتند و اثبات شد که مدل کارآیی لازم جهت تولید داده­های روزانه در حوضه آبخیز قره­سو استان گلستان را داراست. هم­چنین نمودارهای پراکنش مشاهداتی و شبیه­سازی شده نشان داد که مقادیر دمای حداقل و حداکثر بیشترین همبستگی را داشته و مقادیر مربوط به ساعت آفتابی کمترین میزان همبستگی را داراست. در مرحله بعد پس از اطمینان از کارآیی این مدل در شبیه‌سازی پارامترهای هواشناسی مذکور در حوضه آبخیز قره­سو استان گلستان، داده­های سه سناریوی A2 (سناریوی حداکثر)،A1B  (سناریوی حد وسط) و B1 (سناریوی حداقل) مدل HadCM3 در دو دوره 2030-2011 و 2099-2080 با مدل آماری LARS-WG کوچک مقیاس گردید. نتایج نشان داد که بر اساس برآورد مدل LARS-WG برای سناریوهای مورد بررسی در دوره­های آتی میانگین دمای حوضه آبخیز قره­سو به میزان 56/0 تا 04/4 درجه سلسیوس افزایش و مقدار بارش نیز در مقایسه با دوره پایه به میزان 28/10 تا 71/23 درصد افزایش می­یابد.