همگرایی بهرهوری نیروی کاربخشی در ایران (آزمون نظریهی لوئیس)
نویسندگان
1 استاد گروه اقتصاد - دانشگاه الزهرا
doi
چکیده
در این مقاله به آزمون تئوری تغییر ساختاری لوئیس در ایران در دورهی 84-1354 میپردازیم. بر اساس این تئوری، تفاوت دربهرهوری نیروی کار بخشی منجر به تخصیص دوبارهی نیروی کار بین بخشهای اقتصادی و سرریز تکنولوژی تولید از بخشهای با بهروری بالاتر (کارخانهای و یا خدمات) به بخشهای با بهروری کمتر (کشاورزی) میشود، که همگرایی بهرهوری نیروی کار در بخشهای اقتصادی را به دنبال دارد. رشد بهرهوری کل نیروی کار میتواند حاصل رشد بهرهوری درون بخشی و یا حاصل تخصیص مجدد باشد. اهمیت هر یک در رشد بهرهوری را میتوان با توجه به رشد بهرهوری با کاربرد - تحلیل سهم انتقال به دست آورد. این مقاله ابتدا به تحلیل ساختار بهرهوری نیروی کار در ایران میپردازد. سپس با محاسبهی انتروپی (شاخص تایل)، روند همگرایی بهرهوری در بخشهای اقتصاد ایران را بررسی میکند. نتایج، نمایانگر فرایند کند همگرایی و در نتیجه طولانی بودن همگرایی بهرهوری نیروی کار در بخشهای اقتصاد ایران میباشد. بنابراین هم راستا با مبانی نظری مدلهای اقتصاد دوگانه, میتوان نتیجه گرفت که در ایران با کاهش سهم اشتغال بخش کشاورزی و افزایش سهم اشتغال بخشهای خدمات و کارخانهای، انتقال نیروی کار از بخش کمتر کارا به بخشهای کارا انجام شده است. این فرایند حاصل رشد بهرهوری نیروی کار در بخش صنایع کارخانهای بر اثر پیشرفت تکنولوژی و اثر سرریزناچیز آن به بخش کشاورزی میباشد. طبقه بندی JEL: N5, N6, O1, O2, O3