ارزیابی داده ‏های ماهوارۀ GRACE در برآورد تغییرات سطح آب زیرزمینی در استان قزوین

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه بین‏المللی امام‌خمینی(ره)

2 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه گیلان

3 دانش ‏آموختۀ کارشناس ی‏ارشد آبیاری و زهکشی

doi
10.22059/ije.2017.61482
چکیده

استان قزوین در رتبۀ هفتم خشکسالی در کشور قرار گرفته است، بنابراین مدیریت گستردۀ منابع آبی در این استان ضروری است. بهره‏گیری از تغییرات میدان گرانشی مشاهده‌شده از ماهوارۀ GRACE از روش‏‏های مدیریتی است. ماهوارۀ ثقل‏سنجی GRACE مجموعه‏ای از داده‏های تغییرات ذخیرۀ آب را در مقیاس منطقه با قدرت تفکیک مکانی 1 درجه تولید می‏کند. این پژوهش با هدف ارزیابی داده‏های ماهوارۀ ‏GRACE در استان قزوین برای یافتن راه‏ حلی جامع برای دست‏یابی آسان و سریع به اطلاعات تغییرات منابع آبی این استان انجام شد. برای اعتبارسنجی داده‏های ماهوارۀ‏ GRACE از داده‏های مدل سطح زمین GLDAS و داده‏های مشاهداتی چاه‏ها در منطقه استفاده شد. نتایج نشان می‏دهد ماهوارۀ GRACE به‌‌عنوان ماهواره‌ای ثقل‏سنج که فقط به‌منظور برآورد تغییرات ذخیرۀ آب تولید شده است، برآورد خوبی از روند تغییرات ذخیرۀ آب و همچنین تغییرات سطح آب زیرزمینی در اختیار کاربران قرار می‏دهد. نتایج تحلیل آماری انجام‌شده نشان‏دهندۀ 54/5RMSE=، 16/4MAE= و 5/1MBE= در واحد سانتی‏متر در مقیاس فصلی بین داده‏های تغییرات سطح آب زیرزمینی به‌دست‌آمده از ماهوارۀ GRACE و چاه‏های مشاهداتی در دشت قزوین و همچنین46/5RMSE=، 32/4MAE= و 18/0-MBE= سانتی‏متر در ماه بین داده‏های تغییرات ذخیرۀ آب به‌دست‌آمده از مدل GLDAS و ماهوارۀ GRACE است. همچنین همبستگی بین داده‏های تغییرات ذخیرۀ آب به‌دست‌آمده از مدل GLDAS و ماهوارۀ GRACE و تغییرات سطح آب زیرزمینی به‌دست‌آمده از ماهوارۀ GRACE و داده‏های مشاهداتی در سطح احتمال 99 درصد معنا‏دار است. نتایج بیانگر آن است که ماهوارۀ GRACE روند تغییرات ذخیرۀ آب را بهتر از مدل GLDAS نشان می‏دهد.