شناسایی و رتبه‌بندی مهم‌ترین پروژه‌های فناورانه بخش کشاورزی استان همدان در افق پنج‌ساله 1404-1400

نویسندگان

1 دانشیار مدیریت تولید و عملیات، دانشکده علوم اقتصادی واجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 نویسنده مسئول و استادیار گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 استادیار گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 دانش‌‏آموختة کارشناسی ارشد مدیریت کسب‏‌وکار، دانشکدة علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران.

doi
10.30490/aead.2023.359083.1446
چکیده

استان همدان از جایگاهی مهم در تولید محصولات اساسی زراعی، باغی و دام و طیـــور در سطح کشور برخوردار است. همدان، به‏ لحاظ بهره‌مندی از توان‌های کشاورزی، فرصتی ارزشمند برای سرمایه‌گذاران به ‏شمار می‌رود، به ‏گونه‏‌ای که می‌توان با جذب سرمایه‌گذاری در این بخش، رسیدن به توسعه پایدار را سرعت داد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و رتبه‌بندی مهم‌ترین پروژه‌های فناوارانه بخش کشاورزی استان همدان در افق پنج‌سالة 1404-1400 و با به‏ کارگیری رویکرد ترکیبی سوات (SWOT)، فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و تاپسیس (TOPSIS) انجام شد؛ همچنین، از نظر هدف، پژوهش کاربردی و از نظر جمع‌آوری داده‌ها، پیمایشی- توصیفی بود. جامعه آماری پژوهش سی نفر از خبرگان و متخصصان دانشگاهی و صنعت بودند که به‏دلیل محدود بودن جامعه، از تمامی اعضا به‏عنوان نمونه آماری بهره گرفته شد. بدین منظور، ابتدا به فرصت‌ها و چالش‌های شهرستان‌های استان همدان در بخش کشاورزی پرداخته و سپس، با استفاده از نظرات خبرگان، نقاط قوت، نقاط ضعف، فرصت‏‌ها و تهدیدهای بخش کشاورزی این شهرستان‌ها شناسایی شد. در ادامه، با به‏ کارگیری رویکرد فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی، بررسی شاخص‌های کلیدی در ارزیابی پروژه‌های با توان بالا صورت گرفت و وزن شاخص‌ها محاسبه شد. خروجی این رویکرد نشان داد که شاخص‌ها از نظر اهمیت، به ‏ترتیب، عبارت‏‌اند از: 1- امکان‌پذیری، 2- فناورانه بودن پروژه، 3- جذابیت پروژه و 4- تکمیل زنجیره ارزش. سرانجام، با استفاده از روش تاپسیس و نظرات خبرگان، پروژه‌های یادشده ارزیابی و رتبه‌بندی شدند. نتیجه نهایی ارزیابی این روش از نظر اهمیت در توسعه بخش کشاورزی استان حاکی از قرار گرفتن پروژه «گلخانه با فناوری پیشرفته سبزی» در رتبه اول و پروژه «بانک ژن» در رتبه آخر بود. در پایان، پیشنهادهای کاربردی بر مبنای شناسنامه پروژه‌ها و پیشنهادهای علمی برای پژوهش‏‌های آینده ارائه شد.