تحلیل پویای اثر مخارج دولت بر رشد اقتصادی در ایران

نویسندگان

1 دانشکده‎ی علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی

2

doi
چکیده

پاسخ به این سئوال که چه عواملی بر نرخ رشد اقتصادی اثر می‎گذارند، همواره مورد توجه اقتصاددانان بوده است. سیاست‎های مالی و پولی ابزار‌هایی هستند که دولت‌ها می‌توانند از طریق آن‎ها بر متغیر‌های کلان اقتصادی همانند سرمایه‌گذاری، تولید، اشتغال، مصرف بخش خصوصی، صادرات، واردات و سطح عمومی قیمت‌ها و در نتیجه بر رشد اقتصادی به صورت مستقیم و غیرمستقیم اثر بگذارند. هر‌چند کاربرد برخی از این ابزار می‎تواند اثری منفی بر رشد اقتصادی داشته باشد، ولی از وظایف مهم دولت به‌ویژه در هنگام ارائه‌ی کالاهای عمومی، نمی‌توان چشم پوشی و نقش آن را محدود کرد. این مطالعه در قالب یک الگوی کلان اقتصادی و با استفاده از روش پویای سیستمی، به شبیه‌سازی متغیرهای کلان و بررسی اثر مخارج مصرفی و عمرانی دولت بر رشد اقتصادی و سایر متغیرها می‎پردازد. ابتدا با فرض افزایش 40 درصدی بودجه‎ی دولت در دوره‎ی ده ساله در قالب سه سناریوی مختلف، اثر مخارج دولت بر رشد اقتصادی و مقایسه‌ی میزان اثر‌گذاری مخارج مصرفی و عمرانی دولت بررسی می‌شود. سپس اثر افزایش کسری بودجه‎ی دولت و تأمین آن از طریق استقراض از بانک مرکزی، بر رشد اقتصادی بررسی می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که اگرچه مخارج عمرانی و مصرفی دولت به طور متوسط سبب افزایش رشد اقتصادی می‌شود، این اثر برای مخارج عمرانی بیش‎تر بوده است. هم‎چنین تأمین مالی دولت از طریق انتشار اسکناس، رشد اقتصادی را کاهش می‌دهد. طبقه بندی JEL :O4، O47، H5، C61