ریشهیابی چالشهای استفاده از عقود مشارکتی در نظام بانکداری جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته علوم اقتصادی دانشگاه تهران
2 استادیار گروه مالی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
doi
10.30497/ifr.2012.1522چکیده
بررسی چالشهای پیش روی بانکداری بدون ربا، یکی از مهمترین مسائلی است که محققان و متفکران به آن میپردازند. به عقیده بسیاری از صاحبنظران، یکی از چالشهای اصلی که نظام بانکداری کشور با آن مواجه است، عدم تطبیق نحوۀ اجرای عقود مشارکتی در بانکها با شکل فقهی عقود مشارکتی است. بدین معنا که در مقام اجرا، آنچه در بانکها به اسم عقود مشارکتی در حال اجراست، بسیار متفاوت است از آنچه که شارع به نام مشارکت معرفی میکند. مقاله حاضر پس از عنوان کردن قابلیتهای ساختاری و کارکردی بانکها و تطابق آن با الزامات شرعی، قانونی و اجرایی عقود مشارکتی این فرضیه را بررسی مینماید که ریشۀ اصلی این چالش در این است که بانک بهعنوان یک ظرف توان گنجایش عقود مشارکتی بهعنوان مظروف را ندارد. بانک در بعد خرد و کلان اقتصادی دارای وظایف و ویژگیهایی است که اجرای عقود مشارکتی با آنها سازگاری ندارد و الزام به این امر هم بانکها را در اجرای وظایف ذاتی خود با مشکل مواجه میسازد و هم موجبات اجرای ناقص این عقود را فراهم میکند.