انتخاب بهترین استان در تولید سیبزمینی از طریق ارزیابی شاخص رد پای آب
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی اکوهیدرولوژی، دانشکدۀ علوم و فنون نوین دانشگاه تهران
2 استادیار، دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران
3 دانشیار دانشکدۀ علوم و فنون نوین دانشگاه تهران
4 دانشیار دانشکدۀ علوم و فنون نوین دانشگاه تهران
doi
10.22059/ije.2017.61489چکیده
رد پای آب بهعنوان شاخصی برای تخصیص منابع آب شیرین تعریف شده است که بینش ارزشمندی دربارۀ آثار محیط زیستی تولید یک محصول ارائه میکند. هدف از انجام این پژوهش، تعیین مناسبترین استان کشور برای تولید محصول سیبزمینی از جنبۀ مصرف آب شیرین بوده است که بدینمنظور از شاخص رد پای آب استفاده شد. برای دستیابی به این هدف، ابتدا اطلاعات مربوط به سطح برداشت، تولید و عملکرد محصول در استانهای اصلی تولیدکننده برای سال زراعی 1393ـ 1394 جمعآوری شد. سپس برای محاسبۀ رد پای آب در هر استان، اطلاعاتی نظیر نیاز آبی محصول و بارش مؤثر به تفکیک استان جمعآوری و در نهایت اجزای رد پای آب محاسبه شد. نتایج پژوهش نشان داد بهترتیب رد پای آب سبز، آبی و خاکستری بیشترین سهم را در تولید سیبزمینی همۀ استانها به خود اختصاص دادند. با توجه به رد پای آب کل محاسبهشده، استان همدان بهترین منطقه برای کاشت سیبزمینی و استان سمنان نامناسبترین منطقه از دیدگاه شاخص یادشده شناخته شدند. میانگین رد پای آب تولید سیبزمینی در سطح کشور نزدیک به 527 مترمکعب بر تن محاسبه شد. با توجه به شاخص رد پای آب و مقدار تولید محصول در هر استان، مشخص شد که در سال زراعی مطالعهشده، استان همدان با مصرف 338 میلیون مترمکعب و استان خراسان شمالی با مصرف 18 میلیون مترمکعب آب، بهترتیب بیشترین و کمترین مقدار از منابع آبی خود را به تولید این محصول کشاورزی اختصاص دادهاند.