تحلیل خشکسالی های شمال شرق ایران با استفاده از شاخص کمبود توأم (JDI)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، دانشکدۀ مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز
2 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بیرجند
3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهرکرد*
4 کارشناس ارشد هیدروژئولوژی، شرکت آب منطقه ای استان آذربایجان غربی
doi
10.22059/ije.2017.61494چکیده
پایش و پیشبینی خشکسالیها، بهویژه تعیین دقیق زمان شروع و تداوم آن، اهمیت ویژهای در مدیریت منابع آبی و برنامهریزی برای کاهش تأثیرات مخرب خشکسالی دارد. در این مطالعه خشکسالیهای منطقۀ شمال شرق ایران با استفاده از شاخص کمبود توأم (JDI) ارزیابی شد. دادههای بارش ماهانۀ شش ایستگاه سینوپتیک تربت حیدریه، سبزوار، سمنان، شاهرود، گرگان و مشهد، در دورۀ آماری 1971ـ 2011، برای محاسبۀ شاخص JDI استفاده شد. نتایج بهدستآمده نشان داد در سالهای اخیر تعداد ماههای خشک در منطقۀ مطالعهشده (بهویژه در مناطق مرطوب) بهشدت افزایش یافته است، بهطوری که در همۀ ایستگاهها (بهجز سمنان) درصد ماههای خشک به بیش از 50 درصد در 10 سال اخیر (2002ـ 2011) رسیده است. همچنین نتایج نشان داد شاخص JDI علاوه بر توصیف علمی وضعیت کلی خشکسالی، قابلیت مشخصکردن زمان شروع خشکسالیها و نیز خشکسالیهای طولانیمدت را دارد و امکان ارزیابی وضعیت خشکسالی را بهصورت ماه به ماه فراهم میسازد.