آسیبشناسی صکوک بانکی و ارائه راهکار بازار صکوک رقابتی در تجهیز منابع نظام بانکی ایران
نویسندگان
1 استادیار دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 استادیار دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری مهندسی مالی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری مدیریت مالی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
doi
چکیده
صکوک به عنوان یکی از ابزارها و ابتکارات تجهیز منابع پولی در شبکه بانکی کشور پس از انقلاب اسلامی به شمار میرود که در طراحی آن اهدافی مدنظر قانونگذار و سیاستگذار بازار پول بوده است؛ ولی آنچه مطلوب نهاد ناظر در رابطه با کارکرد این ابزار بوده، به صورت کامل تحقق نیافته است.در این پژوهش در صدد بررسی چندجانبه چالشهای مطرحشده در خصوص نقش بازار صکوک رقابتی در تجهیز منابع نظام بانکی هستیم. در این مقاله پس از مطالعه پژوهشهای پیشین و مرور منابع گوناگون، با خبرگان حوزه تأمین مالی مصاحبههای هدفمند انجام و با استفاده از روش تحلیل مضمون، چالشهای صکوک استخراج شد. این چالشها در شش دسته چالشهای عملیاتی، قانونی، فرهنگی، رقابتی و اقتصادی در سطوح خرد و کلان دستهبندی شدند. بهمنظور اعتبارسنجی یافتهها، چالشهای استخراجشده در معرض نظر خبرگان قرار گرفتند. یافتههای حاصل نشان داد، لزوم وجود رکن ضامن در فرایند انتشار صکوک، طولانیبودن فرایند انتشار اوراق و زمان دستیابی به منابع، اختلاف دو نهاد ناظر انتشار صکوک بانکی و بالابودن هزینه انتشار اوراق از مهمترین چالشهای استفاده از این ابزار برای تجهیز منابع شبکه بانکی میباشند. در پایان با تشکیل گروه کانونی راهکارهای اصلاح و تقویت بازار صکوک رقابتی به عنوان ابزاری به منظور تجهیز منابع نظام بانکی ارائه گردید. در بازار صکوک رقابتی مؤلفههایی مانند اصلاح نقش رکن ضامن، رتبهبندی اعتباری اوراق و افزایش تعداد و تنوع صکوک منتشره وجود دارند که میتوانند کارکرد این ابزار را بهبود بخشند.