پراکنش و پایش کیفی آب قنوات شرق تهران به‌منظور مدیریت منابع آب

نویسندگان

1 استادیار گروه زمین‌شنا‌سی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلام‌شهر

2 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی شهری دانشگاه شهید بهشتی تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران، دانشگاه شاهد تهران

4 استادیار، دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران

5 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

doi
10.22059/ije.2017.60881
چکیده

امروزه، بسیاری از قنوات تهران در معرض و تهدید آلودگی زیست‌محیطی قرار گرفته‏اند. به همین‌دلیل بررسی‏های زیست‌محیطی و پایش کیفیت آب قنوات به‌عنوان موضوعی مهم در برنامه‌ریزی و مدیریت شهری مطرح است. هدف از این پژوهش، پایش کیفیت آب قنوات پهنۀ شرق تهران از نظر شاخص‌های زیست‌محیطی است. روش تحقیق این پژوهش، برای جمع‌آوری آمار و اطلاعات ابتدا برپایۀ مطالعات اسنادی و سپس بازدیدهای میدانی، نمونه‌برداری و همچنین آزمایش‌هایی استوار است که مراکز پژوهشی دیگر انجام داده‌اند. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که قنوات پهنۀ شرق تهران از نظر کیفیت آب تقریباً تفاوت کمی دارند، ولی در برخی متغیرهای کیفی از نظر نوع مصرف آب براساس نوع طبقه‌بندی قابل تفکیک هستند. متغیرهای مهمی از کیفیت شیمیایی آب از قبیل نیترات، سولفات، فلزات سنگین،  NH3،EC،TDS، PH، DO نشان می‌دهند که کیفیت آب قنوات در بیشتر موارد نسبت به استانداردهای ملی و سازمان جهانی بهداشت برای شرب در حد مناسب و در برخی از جمله ده‌خیر شهر ری آلودگی بیولوژیکی بیش از حد مجاز ‌دارند. همچنین از نظر شاخص لازم برای مصارف کشاورزی نیز نتایج آزمایش‌ها حکایت از مطلوب‌بودن قنوات پهنۀ شرقی تهران دارد. به‌طور کلی، هرچه از مناطق شمال شرقی تهران به سمت جنوب شرق تهران پیش می‌رویم، به‌دلیل کاهش عمق سطح آب زیرزمینی بار آلودگی و املاح آب افزایش می‌یابد.