ارزیابی توانایی مدل ترکیبی SOM-FL برای پیش ‏بینی هدایت هیدرولیکی در محدودۀ متروی شهر تبریز

نویسندگان

1 استاد، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

3 استادیار، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

4 استادیار، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

doi
10.22059/ije.2017.60888
چکیده

توسعۀ‏ روزافزون، ساخت پروژه‏های مهندسی ازجمله قطار شهری در کلان‏شهرها به بررسی، مدیریت و کنترل مناسب آب‏های زیرزمینی نیاز دارد. بنابراین، تخمین دقیق پارامترهای هیدروژئولوژیکی از جمله هدایت هیدرولیکی مهم‏ترین عامل در مطالعات و مدل‏سازی آب‏های زیرزمینی و همچنین مسائل ژئوتکنیک به‏حساب می‏آید. در دهۀ اخیر روش‏های مختلف آزمایشگاهی و صحرایی برای تخمین این پارامتر وجود داشته است، اما تخمین هدایت هیدرولیکی با استفاده از این روش‏ها با توجه به ناهمگنی و ناهمسانی محیط‏های هیدروژئولوژیکی، پرهزینه، وقت‏گیر و دارای عدم قطعیت ذاتی است. در این تحقیق از سه روش فازی مدل استنتاج فازی ساگنو (SFIS)، مدل استنتاج فازی ممدانی (MFIS) و سیستم استنتاج فازی لارسن (LFIS) که مناسب برای کار با داده‏های دارای عدم قطعیت هستند، برای تخمین هدایت هیدرولیکی محدودۀ متروی شهر تبریز استفاده شده است. سپس برای تدقیق مدل‏های منفرد و حل مشکل ناهمگنی زیاد آبخوان شهر تبریز، مدل ترکیبی SOM-FL ارائه شد. بر‌اساس معیارهای ارزیابی RMSE و R2 نتایج مدل‏های منفرد قابل ‏قبول است، ولی مدل ترکیبی ارائه‏شده توانست راندمان مدل (R2) را نسبت به مدل‏های منفرد در مرحلۀ آموزش 18 درصد و در مرحلۀ آزمایش 4/15 درصد افزایش دهد و هدایت هیدرولیکی را تدقیق کند.