ارزیابی اثر تغییر اقلیم بر رواناب با استفاده از مدل هیدرولوژیک (مطالعه موردی: حوزه آبخیز بازفت صمصامی)
نویسندگان
1 استادیار، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان
2 دانشیار، دانشکدۀ مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری دانشگاه کاشان
4 دانشیار، دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران
doi
10.22059/ije.2017.60889چکیده
افزایش گازهای گلخانهای در چند دهۀ اخیر و افزایش دمای ناشی از آن، سبب برهمخوردن تعادل سیستم اقلیمی کرۀ زمین شده و تغییرات اقلیمی گستردهای را در اغلب نواحی کرۀ زمین بهوجود آورده است. سیاستهای راهبردی توسعه در این منطقه، بهدلیل نیاز به آب در منطقۀ مرکزی از یکسو و محدودیتهای منابع آب از سوی دیگر، با چالشی بزرگ روبهرو شده است. در این پژوهش، ابتدا مدل بارشـ رواناب WetSpa برای حوضۀ آبخیز بازفت صمصامی بهعنوان یکی از زیرحوضههای مهم حوضۀ آبخیز کارون واسنجی شد. سپس مقادیر دما و بارش برای دورۀ آتی براساس سناریوهای تغییر اقلیم با خروجیهای مدل چرخش عمومی جوّ HadCM3 برای سه سناریوی A1B، A2 و B1، با استفاده از مدل WG–LARS ریزمقیاس شدند. آنگاه بهمنظور شبیهسازی رواناب حوضه، دادهها به مدل WetSpa معرفی شد. در نهایت نتایج، کارایی مدل WG– LARS در برآورد باران و دما را تأیید کرد. همچنین نتایج نشان داد رواناب در دورۀ آماری 2011ـ 2040 و دورۀ آماری 2071ـ 2100 نسبت به دورۀ مشاهداتی در هر سه سناریو بهترتیب بهمیزان متوسط 86/8 و 83/4 درصد افزایش پیدا کرده و در دورۀ آماری 2041ـ 2070 بهمیزان متوسط 25/7 درصد کاهش یافته است. این موضوع، نشاندهندۀ تأثیر تغییر اقلیم بر رواناب در دورۀ آیندۀ میانی در حوضۀ آبخیز مطالعاتی است. بنابراین، با توجه به نتایج بهدستآمده، اتخاذ سیاستهای برنامهریزی بهمنظور سازگاری با تغییر اقلیم برای حوضۀ آبخیز بازفت صمصامی ضرورت دارد.