ارزیابی اثر تغییر اقلیم بر رواناب با استفاده از مدل هیدرولوژیک (مطالعه موردی: حوزه آبخیز بازفت صمصامی)

نویسندگان

1 استادیار، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان

2 دانشیار، دانشکدۀ مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری دانشگاه کاشان

4 دانشیار، دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران

doi
10.22059/ije.2017.60889
چکیده

افزایش گازهای گلخانه‏ای در چند دهۀ اخیر و افزایش دمای ناشی از آن، سبب بر‌هم‌خوردن تعادل سیستم اقلیمی کرۀ زمین شده و تغییرات اقلیمی گسترده‏ای را در اغلب نواحی کرۀ زمین به‌وجود آورده است. سیاست‏های راهبردی توسعه در این منطقه، به‏دلیل نیاز به آب در منطقۀ مرکزی از یک‏سو و محدودیت‏های منابع آب از سوی دیگر، با چالشی بزرگ روبه‌رو شده است. در این پژوهش، ابتدا مدل بارش‌ـ رواناب WetSpa برای حوضۀ آبخیز بازفت صمصامی به‏عنوان یکی از زیرحوضه‏های مهم حوضۀ آبخیز کارون واسنجی شد. سپس مقادیر دما و بارش برای دورۀ آتی براساس سناریوهای تغییر اقلیم با خروجی‏های مدل چرخش عمومی جوّ HadCM3 برای سه سناریوی A1B، A2 و B1، با استفاده از مدل WG–LARS ریزمقیاس شدند. آن‏گاه به‏منظور شبیه‏سازی رواناب حوضه، داد‏ه‏ها به مدل WetSpa معرفی شد. در نهایت نتایج، کارایی مدل WG– LARS در برآورد باران و دما را تأیید کرد. همچنین نتایج نشان داد رواناب در دورۀ آماری 2011‌ـ 2040 و دورۀ آماری 2071‌ـ 2100 نسبت به دورۀ مشاهداتی در هر سه سناریو به‏ترتیب به‌میزان متوسط 86/8 و 83/4 درصد افزایش پیدا کرده و در دورۀ آماری 2041‌ـ 2070 به‏میزان متوسط 25/7 درصد کاهش یافته است. این موضوع، نشان‏دهندۀ تأثیر تغییر اقلیم بر رواناب در دورۀ آیندۀ میانی در حوضۀ آبخیز مطالعاتی است. بنابراین، با توجه به نتایج به‏دست‌آمده، اتخاذ سیاست‏های برنامه‏ریزی به‌منظور سازگاری با تغییر اقلیم برای حوضۀ آبخیز بازفت صمصامی ضرورت دارد.   ‌