ارزیابی و تحلیل وضعیت منابع آب و خاک در مناطق 22گانه شهر تهران با استفاده از مدل نیروی محرکه، فشار، وضعیت و پاسخ
نویسندگان
1 انشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی
3 استادیار، دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران
4 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22059/ije.2017.60891چکیده
منابع آب و خاک از مهمترین کالاهای ضروری در هر شهر یا کشور محسوب میشود که مصارف گوناگونی دارد. از مهمترین موارد مصرف این منابع استفادۀ آب شرب، مصارف خانگی، استفاده در فعالیتهای کشاورزی و دامداری، صنعتی و معدنی است. هدف از مقالۀ حاضر ارزیابی و تحلیل وضعیت منابع آب و خاک در مناطق شهری تهران است. پژوهش حاضر بهلحاظ روش تحقیق با تبعیت از ماهیت مسئله، روشی تحلیلیـ توصیفی است و دادههای مورد نیاز از طریق مصاحبه و پرسشنامه جمعآوری شده است. برای وزندهی به زیرشاخصها از مدل تحلیل سلسلهمراتبی و نرمافزار Expert choice، بهمنظور ترسیم نقشهها و همپوشانی و تلفیق زیرشاخصها از نرمافزار Arc GIS و برای تحلیل از مدل نیروی محرکه، فشار، وضعیت و پاسخ استفاده شده است. طبق یافتهها و براساس شاخص عملکرد محیطی (EPI)، مقدار شاخص منابع آب و خاک از 3/17 تا 9/41 متغیر بوده است و منطقۀ 20 بدترین شرایط و مناطق 1 و 22 شرایط مناسبی داشتهاند. در مجموع و با رویهمگذاری لایههای زیرشاخصها مشخص شد که منطقۀ 20 شرایط بسیارنامناسب و نیز عملکرد بدتری در بین مناطق داشته است و بیشتر مناطق (9 منطقه) در شرایط نامناسب قرار گرفتهاند و دو منطقۀ 1 و 4 شرایط بسیار مناسبی دارند. بهطور کلی، پنج منطقه در شرایط مناسب قرار داشتهاند و 17 منطقه شرایط نسبتاً مناسب تا بسیار نامناسب و عملکرد بدی داشتهاند.