برآورد جریان زیست ‏محیطی رودخانه با استفاده از روش‏های هیدرولوژیکی تنانت، تسمن، انتقال منحنی تداوم جریان و مدل ذخیرۀ رومیزی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد مهندسی عمران آب، مؤسسۀ غیرانتفاعی لامعی‏گرگانی‌

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ مهندسی آب و خاک دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان‌

doi
10.22059/ije.2017.60900
چکیده

رویکردهای متفاوتی برای برآورد جریان زیست‏محیطی رودخانه معرفی ‏شده است که به رویکرد هیدرولوژیکی به‌دلیل نیاز دسترسی به داده‏های محدود و زمان نسبتاً سریع ارزیابی توجه زیادی شده است. این رویکرد شامل روش‏های متنوعی است، بنابراین مقایسۀ بین نتایج روش‏های مختلف این رویکرد، ضروری است. هدف از تحقیق حاضر بررسی و مقایسۀ نتایج روش‏های تنانت، انتقال منحنی‏های تداوم جریان، روش مدل ذخیرۀ رومیزی و تسمن در برآورد جریان زیست‏محیطی رودخانۀ زهره در جنوب غربی ایران (ایستگاه آب‏سنجی دهملا) است. بر‌اساس بررسی داده‌های بلند‌مدت جریان متوسط سالانه برابر 18/80 مترمکعب بر ثانیه و دورۀ زمانی مرداد‌ـ مهر و بهمن‌ـ فروردین با جریان متوسط 5/22 و 6/156 مترمکعب بر ثانیه به‌ترتیب دوره‌‌های کم‌آب‏ و پرآب‏ سال هستند. بررسی نتایج روش‏های مختلف نشان می‏دهد روش انتقال منحنی تداوم جریان به‌دلایل ارائۀ مقادیر منطقی جریان زیست‌محیطی در ماه‌های مختلف در مقایسه با دبی جریان متوسط ماهانه و سالانه، تطابق مناسب الگوهای تغییرات درون‌سالی جریان متوسط زیست‏محیطی ماهانه و جریان متوسط ماهانۀ رودخانه و ‌تخصیص‌نیافتن همۀ جریان متوسط ماهانه به جریان مورد نیاز زیست‏محیطی در طول سال قابل ‏پذیرش‏ترین روش برآورد جریان زیست‏محیطی در این مطالعه است. با در‌نظر‌گرفتن نتایج روش انتقال منحنی تداوم جریان مقدار جریان زیست‏محیطی ماهانه بین 2/53-8/6 با متوسط 79/27 مترمکعب بر ثانیه در سال برآورد می‏‌شود. همچنین مقدار جریان متوسط زیست‏محیطی متوسط در دوره‏های کم‌آبی و پرآبی به‌ترتیب 7/7 و 3/49 مترمکعب بر ثانیه است.