تحلیل سیاستهای ماندگاری پزشکان در مناطق محروم جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دکترای تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران
2 دانشیار، گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، مرکز تحقیقات سیاست گذاری اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران، تهران، ایران
3 دانشیار، مرکز تحقیقات بهرهبرداری از دانش سلامت، مرکز تحقیق و توسعه سیاستهای داشگاه، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
4 استادیار، موسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران، تهران، ایران
doi
10.30476/smsj.2022.91607.1266چکیده
مقدمه: ﺗﻤﺮﻛﺰ ﭘﺰﺷﻜﺎن در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی و ﻛﻤﺒﻮد ﭘﺰﺷﻚ ﻣﺘﺨﺼﺺ در ﻣﻨﺎﻃﻖ محروم ﻳﻚ چالش جهانی است. اﺗﺨﺎذ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎی ﻣﺸﺨﺺ، ﻋﻠﻤﻲ و ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺷﻮاﻫﺪ در راﺳﺘﺎی اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺨﺶ ﺳﻼﻣﺖ و ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮی در ﺗﻮزﻳﻊ و ﺗﺨﺼﻴﺺ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠف ﻛﺸﻮر ﺿﺮوری است. وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی به عنوان مهمترین متولی برنامه ریزی و سیاستگذاری در زمینه توزیع نیروی انسانی متخصص در ایران، سیاستهایی را طراحی نموده است. این تحقیق با هدف تحلیل سیاستهای تشویقی ماندگاری پزشکان در مناطق محروم کشور انجام گردید.روشها: این مطالعه، بصورت کیفی و گذشتهنگر در قالب تحلیل سیاستگذاری با استفاده از چارچوب مفهومی مثلث سیاستگذاری والت و گیلسون انجام گردید. برای تحلیل سیاستها از روشهای مختلفی ازجمله مرور متون و بررسی اسناد و مدارک استفاده شد.یافته ها: یافتههای مطالعه براساس زمینه یا بافت سیاست، محتوای سیاست، فرآیند سیاستگذاری و نقشآفرینان در چهار قانون (سیاست یا طرح) خدمت پزشکان و پیراپزشکان، طرح پزشک خانواده، طرح تحول سلامت، و دستورالعمل نحوه توزیع فارغالتحصیلان رشتههای تخصصی پزشکی طبقهبندی گردید. پنج گروه عوامل قانونی، سیاسی، اقتصادی اجتماعی فرهنگی، بینالمللی و عوامل ساختاری به عنوان زمینهساز سیاستها شناسایی شدند. توجه به اسناد بالادستی و استفاده از شواهد در سیاستگذاریها به عنوان نقاط قوت و نادیدهگرفتن ذینفعان و رویکرد بالا به پایین در برنامهریزی از نقاط ضعف مشترک سیاستها، شناسایی شدند.نتیجه گیری: در تدوین و اجرای سیاستها و مداخلات، توجه به اولویت نیازها، تامین منابع و الزامات، تعامل سازنده نقشآفرینان و ارزیابی مستمر برنامهها ضروری است.