تحلیل سیاست‌های ماندگاری پزشکان در مناطق محروم جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دکترای تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، مرکز تحقیقات سیاست گذاری اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ‏آزاد اسلامی تهران، تهران، ایران

3 دانشیار، مرکز تحقیقات بهره‌برداری از دانش سلامت، مرکز تحقیق و توسعه سیاست‌های داشگاه، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

4 استادیار، موسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران، تهران، ایران

doi
10.30476/smsj.2022.91607.1266
چکیده

مقدمه: ﺗﻤﺮﻛﺰ ﭘﺰﺷﻜﺎن در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی و ﻛﻤﺒﻮد ﭘﺰﺷﻚ ﻣﺘﺨﺼﺺ در ﻣﻨﺎﻃﻖ محروم ﻳﻚ چالش جهانی است. اﺗﺨﺎذ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎی ﻣﺸﺨﺺ، ‏ﻋﻠﻤﻲ و ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺷﻮاﻫﺪ در راﺳﺘﺎی اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺨﺶ ﺳﻼﻣﺖ و ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮی در ﺗﻮزﻳﻊ و ﺗﺨﺼﻴﺺ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠف ﻛﺸﻮر ‏ﺿﺮوری است. وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی به عنوان مهمترین متولی برنامه ریزی و سیاست­گذاری در زمینه توزیع نیروی ‏انسانی متخصص در ایران، سیاست­هایی را طراحی نموده است. این تحقیق با هدف تحلیل سیاست­های تشویقی ماندگاری پزشکان در ‏مناطق محروم کشور انجام گردید.روش‌ها: این مطالعه، بصورت کیفی و گذشته­نگر در قالب تحلیل سیاست­گذاری با استفاده از چارچوب ‏مفهومی مثلث سیاست­گذاری والت و گیلسون انجام گردید. برای تحلیل سیاست­ها از روش­های مختلفی ازجمله مرور متون و بررسی ‏اسناد و مدارک استفاده شد.یافته ها: یافته­های مطالعه براساس زمینه یا بافت سیاست، محتوای سیاست، فرآیند سیاست­گذاری و نقش­آفرینان در ‏چهار قانون (سیاست یا طرح) خدمت پزشکان و پیراپزشکان، طرح پزشک خانواده، طرح تحول سلامت، و دستورالعمل نحوه توزیع ‏فارغ­التحصیلان رشته­های تخصصی پزشکی طبقه­بندی گردید.‏‎ ‎پنج گروه عوامل قانونی، سیاسی، اقتصادی اجتماعی فرهنگی، بین­المللی ‏و عوامل ساختاری به عنوان زمینه­ساز سیاست­ها شناسایی شدند. توجه به اسناد بالادستی و استفاده از شواهد در سیاست­گذاری­ها به عنوان ‏نقاط قوت و نادیده­گرفتن ذی­نفعان و رویکرد بالا به پایین در برنامه­ریزی از نقاط ضعف مشترک سیاست­ها، شناسایی شدند.نتیجه­ گیری: در تدوین و ‏اجرای سیاست­ها و مداخلات، توجه به اولویت نیازها، تامین منابع و الزامات، تعامل سازنده نقش­آفرینان و ارزیابی مستمر برنامه­ها ‏ضروری است.‏