سهمبری ابزار تولید از محصول؛ رویکردی فقهی- اقتصادی: با تأکید بر اندیشههای شهید صدر
نویسندگان
1 دانشگاه امام صادق علیه اسلام
2 دانشگاه فردوسی. دانشکده الهیات
3 عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه امام صادق علیه السلام
doi
چکیده
در طول فرآیند تولید، عوامل مختلف انسانی و غیر انسانی دخالت داشته و بدون وجود آنها، شکلگیری و به ثمر نشستن تلاشهایی که در این راستا انجام میگیرد، ممکن نخواهد بود؛ اما مسئلة قابل توجّهی که در این زمینه وجود دارد، میزان اختصاص سود عملیات تولید به هر یک از این عوامل است. در آثار فقهای مذهب تشیع و همچنین در لسان اصحاب اقتصاد، نظرات متفاوت و یا متناقضی در مورد مشارکت یا عدم مشارکت ابزار تولید در سود محصول یافت میگردد که هرکدام از آن آراء، مستند به ادلهای قابلتأمل میباشند. بعضی فقها و متفکرین مانند شهید صدر و امام موسی صدر سهم ابزار تولید را تنها در اجارهبها میدانند. در مقابل عدهای دیگر، قائل به مشارکت ابزار تولید در سود محصول نیز میباشندو سهم ابزار تولید را در محصول تولیدشده میدانند. این مقاله به دنبال پاسخگویی به این سؤال با تکیه بر آراء فقها به ویژه شهید صدر است که بیش از سایرین از منظر فقهی به این مسئله پرداخته و نشان میدهد که میتوان برای ابزار تولید، علاوه بر اجاره آنها، سهمی از سود محصول را در نظر گرفت.