فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این تحقیق تعامل و رابطه علّی موجود بین عقود مشارکتی و عقد قرض‌الحسنه از یک‌سو و سرمایه اجتماعی از سوی دیگر با استفاده از رویکرد علیت تودا- یاماتو و با بهره‌گیری از داده‌های آماری سال‌های 1363 تا 1396 آزمون و تحلیل شده است. نتایج آزمون علیت تودا-یاماتو گویای آن است که با وجود آنکه بین کل تسهیلات اعطایی در قالب عقود اسلامی و سرمایه اجتماعی رابطه علّی دوسویه‌ای وجود دارد، بین عقود مشارکتی و سپرده‌های قرض‌الحسنه از یک‌سو و سرمایه اجتماعی از سوی دیگر یک رابطه علّی یک‌سویه برقرار است؛ به عبارت روشن‌تر، طی دوره مورد مطالعه، تغییر سرمایه اجتماعی از طریق متأثرساختن فضای اعتماد و اطمینان، تغییر شبکه‌های اطلاعاتی، تغییر عدم تقارن اطلاعاتی و ریسک مربوط به سپرده‌های عقود مشارکتی و قرض‌الحسنه، بر شرایط توسعه این عقود اثر گذاشته است؛ اما برایند تأثیرات این عقود بر توزیع درآمد، فقر، تورم، امنیت اقتصادی و سرمایه انسانی به‌گونه‌ای نبوده است که زمینه‌ساز تغییرات معنی‌دار سرمایه اجتماعی در کشور از طریق مکانیسم‌های مذکور گردد. برآورد روابط بلندمدت بین متغیرها در چارچوب تحلیل همگرایی نیز حاکی از اثر مثبت و معنی‌دار سرمایه اجتماعی بر عقود مشارکتی و سپرده‌های قرض‌الحسنه است.