شناسایی عوامل مؤثر بر توسعة پایدار در بخش کشاورزی با تأکید بر عوامل سلامت و شرایط بحرانی (همه گیری کووید ۱۹)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
2 استاد گروه مهندسی برق، دانشکدة فنی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
3 نویسندة مسئول و استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
4 استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
doi
10.30490/aead.2023.360668.1483چکیده
همهگیری کرونا بر جنبههای مختلف از جمله امنیت غذایی، زنجیرههای عرضه، و ایمنی مواد غذایی در بخش کشاورزی تأثیر گذاشته و معضلات اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی ناشی از همهگیری کووید 19 زندگی و رفاه جهانی را بهطور مستقیم تهدید کرده است. هدف مطالعه حاضر شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار در بخش کشاورزی با تأکید بر عوامل سلامت و شرایط بحرانی (همهگیری کووید ۱۹) بود. نخست، با استفاده از روش دادهبنیاد و مطالعه ادبیات موضوعی تحقیق، عوامل مؤثر بر توسعه پایدار در بخش کشاورزی شناسایی شد و سپس، از طریق مصاحبة هفدهسؤالی با بیست خبرة اقتصاد، ترویج و پایداری کشاورزی، شناسایی عوامل مؤثر مورد نظر در هدف پژوهش صورت گرفت. آنگاه با استفاده از روش دلفی فازی و نظر خبرگان، معیارها و زیرمعیارهای نهایی تحقیق بهدست آمد. سرانجام، با روش دیمتل فازی، روابط درونی، تأثیر و تأثر زیرمعیارهای عوامل سلامت، شرایط بحرانی، زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی تعیین شدند. نتایج تحقیق نشان داد که در بین زیرمعیارهای عوامل سلامت، اجتماعی، اقتصادی، زیستمحیطی و شرایط بحرانی (همهگیری کووید ۱۹)، زیرمعیارهای وضعیت تأمین منابع مالی پایدار در بخش سلامت، میزان توسعه فردی کشاورزان، تسهیل صادرات محصولات کشاورزی در شرایط بحرانی، وضعیت مدیریت پسماندهای بیمارستانی کووید ۱۹ و بحران طبیعی، بهترتیب، از بیشترین تأثیرگذاری برخوردارند؛ و از سوی دیگر، زیرمعیارهای میزان اهمیت اولویت پیشگیری بر درمان، میزان توسعه فردی کشاورزان، تسهیل صادرات محصولات کشاورزی در شرایط بحرانی، متوسط هزینه اجتماعی انتشار آلایندهها و بحران سلامت، بهترتیب، از بیشترین تعامل با سایر زیرمعیارها برخوردارند. بنابراین، برای دستیابی به توسعه پایدار در بخش کشاورزی، باید در هر بُعد، به زیرمعیارهایی با قدرت تأثیرگذاری و تعامل بیشتر توجه ویژه صورت گیرد و با توجه به روابط علتومعلولی بین این زیرمعیارها، برای مدیریت و کنترل آنها، برنامهریزیهای لازم انجام شود.
