شناسایی منابع آب های گرم زیرزمینی برای تامین گرمایش و آبیاری گلخانه های کشاورزی در استان آذربایجان شرقی
نویسندگان
1 دانشیار دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران
2 استاد دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
3 دانشجوی دکتری دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
doi
10.22059/ije.2017.60908چکیده
در این مطالعه برای تهیۀ نقشۀ مناطق مستعد احداث گلخانه در استان آذربایجان شرقی بهمنظور بهرهگیری از انرژی زمینگرمایی، از سیستم اطلاعات جغرافیایی (ساج) بهعنوان نرمافزار پشتیبان تصمیمگیری استفاده شده است. هدف از این مطالعه، تعیین مناطق پتانسیلدار انرژی زمینگرمایی در استان بهعنوان پایۀ مطالعات تکمیلی برای بهرهبرداری از انرژی طبیعی، پاک و سازگار با محیط زیست برای نیل به اهداف توسعۀ پایدار در بخش کشاورزی است. پس از بررسی مطالعات انجامشده در کشورهای صاحب تکنولوژی اکتشاف و بهرهبرداری از انرژی زمینگرمایی، شواهد و مظاهر طبیعی سطحیای تعیین شدند که نشاندهندۀ وجود انرژی زمینگرمایی در اعماق هستند و میتوانند بهعنوان شاخص در مکانیابی مناطق دارای پتانسیل زمینگرمایی مناسب باشند. سپس اطلاعات و دادههای موجود در استان با دادههای مورد نیاز تطبیق داده و مدل مفهومی مکانیابی انرژی زمینگرمایی تهیه شد. برای تعیین مناطق پتانسیلدار زمینگرمایی لایههای اطلاعاتی در سه گروه بهصورت موضوعی شامل زمینشناسی، ژئوشیمی و ژئوفیزیک طبقهبندی شدند. سپس این لایهها با برنامهنویسی در محیط ساج با توجه بهمیزان اهمیت آنها در شناسایی منابع انرژی زمینگرمایی با هم تلفیق و مناطق دارای پتانسیل مشخص شدند. در نهایت، با اجرای مدل ساج، مساحت کل مناطق پتانسیلدار انرژی زمینگرمایی حدود 24 درصد از کل مساحت استان انتخاب شد. این مناطق میتوانند بهعنوان مناطق دارای پتانسیل زمینگرمایی در آینده برای استفاده در گرمایش گلخانهها و تأمین آب آبیاری استفاده شوند و با تلفیق لایههای اطلاعاتی عوامل مؤثر در مکان مناسب برای احداث گلخانه نقشۀ نهایی تهیه شد.