ارزیابی آلودگی به عناصر سنگین و رابطۀ آن با دانه بندی رسوبات مخزن دریاچۀ سد کارده
نویسندگان
1 استاد، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
2 استادیار، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
3 دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
4 استاد، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
5 دانشیار، دانشکدۀ علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
doi
10.22059/ije.2017.60910چکیده
امروزه منابع آب ذخیرهشده در مخازن سدها یکی از منابع اساسی تأمین آب شرب محسوب میشوند. عناصر موجود در رسوبات مخازن سدها از مهمترین عوامل مؤثر بر کیفیت آب هستند. بهدلیل مشکلات ناشی از کمآبی، برخلاف برنامهریزیهای اولیه، امروزه تقریباً همۀ آب ذخیرهشده در مخزن سد کارده به شرب اختصاص داده شده است. از طرف دیگر، در سطح حوضۀ آبریز این سد تغییرات زیادی از نظر کاربری اراضی، توسعۀ اراضی کشاورزی و احداث باغـ ویلا صورت گرفته است. بنابراین، بررسی وضعیت آلودگی رسوبات مخزن این سد نسبت به عناصر سنگین ضروری است. در این پژوهش ابتدا با مغزهگیری از رسوبات مخزن سد کارده، مقادیر 9 عنصر سنگین در رسوبات با استفاده از دستگاه ICP-OES تعیین و با استفاده از معیارهای کیفی استاندارد رسوبات، وضعیت آلودگی رسوبات مخزن سد به عناصر سنگین بررسی شد. سپس با تعیین دانهبندی رسوبات توسط دستگاه Nano particle size analiyzer، رابطۀ اندازۀ ذرات با میزان و نوع عناصر سنگین موجود در رسوبات بررسی شد. براساس استانداردهای استفادهشده، تقریباً همۀ عناصر بررسیشده در حد مجاز قرار دارند. به نظر میرسد که منشأ این عناصر آلایندههای محلی باشد و ناشی از انتقال رسوبات از تشکیلات زمینشناسی نواحی بالادست نیست. از طرفی، روند تغییرات اندازۀ ذرات در مخزن سد نشاندهندۀ تأثیرپذیری این ذرات از عمل فلاشینگ است.
