واکاوی شاخصه های اکو- منطقهگرایی در طراحی پایدار به منظور ارائه مدل مفهومی در شهر بیرجند
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
2
3 دانشگاه علم و صنعت ایران
4
doi
10.22034/ispdrc.2025.2067370.1204چکیده
اکو-منطقهگرایی1 بهعنوان رویکردی نوین در معماری پایدار، بر هماهنگی طراحی با ویژگیهای اکولوژیکی، اقلیمی و فرهنگی یک منطقه تأکید دارد. این پژوهش با هدف ارائه مدلی مفهومی برای پیادهسازی اصول اکو-منطقهگرایی در طراحی پایدار در شهر بیرجند انجام شده است. بیرجند، بهعنوان شهری با اقلیم گرم و خشک، فرصتهای منحصربهفردی برای بررسی این رویکرد فراهم میکند. این مطالعه با استفاده از روشهای کیفی و کمی، شامل تحلیل نظرات کارشناسان، بررسی مطالعات موردی و ارزیابی دادههای اقلیمی و فرهنگی، به شناسایی شاخصههای کلیدی اکو-منطقهگرایی پرداخته است. نتایج پژوهش نشان میدهد که استفاده از مصالح بومی، بهرهگیری از تهویه طبیعی، حفظ آب از طریق جمعآوری آب باران و استفاده از آب خاکستری، و طراحی خانههای حیاط مرکزی از جمله راهبردهای مؤثر در این رویکرد هستند. این راهبردها نهتنها مصرف انرژی و آب را کاهش میدهند، بلکه با فرهنگ و نیازهای جامعه محلی همخوانی دارند. علاوه بر این، بررسی مطالعات موردی مانند شهر باستانی غذاسر، شبام یمن، و روستای ماسوله نشاندهنده کاربرد موفق اصول اکو-منطقهگرایی در اقلیمهای مشابه است. این پژوهش پیشنهاد میدهد که با تلفیق این اصول در طراحی شهری و معماری بیرجند، میتوان به الگوهای سکونت پایدار دست یافت که هم از نظر زیستمحیطی و هم از نظر فرهنگی کارآمد باشند. در نهایت، این مدل مفهومی میتواند بهعنوان راهنمایی برای سایر شهرهای با اقلیم گرم و خشک مورد استفاده قرار گیرد و به توسعه پایدار شهری کمک کند.
