بررسی روند و مدل‏ سازی خشکیدگی جریان با برآورد عدم قطعیت آن (مطالعۀ موردی: رودخانۀ بشار استان کهگیلویه و بویراحمد)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فسا

2 استادیار، دانشکدۀ منابع طبیعی و کشاورزی، دانشگاه گنبد کاووس

3 کارشناس ارشد مهندسی عمران آب، سازه‏ های هیدرولیکی

doi
10.22059/ije.2016.60358
چکیده

شاخۀ خشکیدگی نشان‏دهندۀ توازن شبکۀ رودخانه بین دریافتی‏ها و هدررفت‏های رودخانه است. منحنی خشکیدگی رابطۀ ذخیره‌ـ خروجی را برای خوشه نشان می‌دهد. هدف از پژوهش حاضر بررسی روند، مدل‏سازی خشکیدگی و برآورد عدم قطعیت مدل‏سازی خشکیدگی در ایستگاه شاه‏مختار روی رودخانۀ بشار در استان کهگیلویه و بویراحمد است. بر‌اساس نتایج آزمون من‌ـ کندال دبی در ایستگاه مطالعه‌شده روند بسیار جزئی افزایشی دارد، اما روند معنا‏داری مشاهده نشد. پس از تعیین روند قطعات خشکیدگی تعیین و مدل‏های مایلت، بارنز، بوزینس، هورتن، کوتانگ، دراگ و مخزن توانی به آنها برازش داده شد. در این زمینه‌ ابتدا قسمت‏های مختلف قطعات خشکیدگی (در مدل‏های چند‏مخزنی) تعیین ‌و سپس مقادیر پارامترهای مدل‏های مختلف برآورد شد. برای کالیبره‌کردن ضرایب معادلات علاوه بر روی هم انداختن هیدروگراف‏های برآوردی و مشاهداتی (ترسیمی) از معیار جمع مربعات خطا نیز استفاده شد. مقایسۀ نتایج مدل‏ها در مدل‏سازی خشکیدگی نیز بیانگر عملکرد مدل‏ها به‌ترتیب دراگ (ویتنبرگ و کوتانگ)، بارنز، هورتون، بوزینس، مخزن توانی و مایلت بود. ‌