نظام سنجش اعتبار در بانکداری اسلامی؛ ضرورت‌، جایگاه و الزامات

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معارف اسلامی و مدیریت مالی، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.30497/ifr.2012.1525
چکیده

یکی از راهکارهای مؤثر در زمینه ارتقای بهره‌وری نظام اقتصادی، راهکار سنجش اعتبار در صنعت بانکداری است که با ارائۀ خدمات خویش موجب توزیع عادلانۀ سرمایه در سطح جامعه می‌شود؛ سرعت و کارایی در انتقال وجوه از واحدهای مازاد اقتصادی به متقاضیان وجوه را بالا می‌برد، شفافیت و اطمینان عمومی را افزایش می‌دهد و در نهایت، با کاهش وقوع جرائم مالی و بهبود نظام اقتصادی منجر به ارتقای امنیت، آرامش و رفاه عمومی جامعه می‌شود. این موضوع در چارچوب بانکداری اسلامی به‌دلیل ماهیت متفاوت و نوع عملیات منحصربه‌فرد آن از اهمیت دوچندانی برخوردار می‌شود. این تحقیق بر آن است تا بررسی پدیدة اعتبارسنجی در بانکداری اسلامی به‌ویژه، مدل بانکداری بدون ربای ایران، بر اساس آموزه‌های اسلامی ضرورت سنجش اعتبار از ابعاد دیگری اثبات نماید. در این تحقیق با استفاده از روش تحقیق تحلیلی- استنباطی دلایل ضرورت سنجش اعتبار در بانکداری اسلامی بررسی می‌شود و ضرورت سنجش اعتبار از منظر بانکداری اسلامی را در دو سطح خرد و کلان اثبات می‌گردد. در سطح خرد ایفای نقش وکالتی بانک‌ها در قبال سپرده‌گذاران و اجرای عقود اسلامی در قراردادهای بانکی بر اساس مختصات واقعی آن‌ها و در سطح کلان لزوم استقرار عدالت اقتصادی و جلوگیری از بحران‌آفرینی به بهانة کسب سود و منفعت بیشتر از دلایل اهمیت سنجش اعتبار در بانکداری اسلامی است.