تغییرات خرداقلیمی گونۀ بالشتکی اسپرس تحت تأثیر آتش سوزی در علفزارهای پارک ملی گلستان
نویسندگان
1 دانشیار گروه مرتعداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مرتعداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
3 استادیار گروه مرتعداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
doi
10.22059/ije.2016.60363چکیده
گیاهان بالشتکی بهعنوان گونۀ غالب مناطق کوهستانی، حضور گونههای اطراف خود را آسان میکنند. این مطالعه بهدنبال بررسی تأثیر آتشسوزی بر بهبود خرداقلیمی اسپرس در علفزارهای کوهستانی است. آتشسوزی در تابستان 1392 رخ داده است. بدینمنظور از 29 اسفند 1394 با استفاده از دماسنج تکمهای در عمق نوسان دمای روزانه در زیربوتۀ شاهد و نیز زیربوتۀ سوختۀ اسپرس بهمدت 31 روز و با فواصل زمانی نیم ساعت ثبت شد. اختلاف متغیرهای مرتبط با دما در زیربوتهها با استفاده از آزمون t غیرجفتی صورت گرفت. رطوبت خاک زیربوتۀ شاهد و بوتۀ سوخته با استفاده از دستگاه TDR در دو زمان متفاوت بررسی شد. برای تعیین مهمترین عوامل تأثیرگذار بر رطوبت خاک، از دو عامل آتشسوزی و زمان و برای اثر متقابل آنها از مدل خطی تعمیمیافتۀ عمومی مدل خطی ترکیبی عمومی و برای مقایسۀ میانگین اثر آتش و زمان نیز از آزمون t غیرجفتی استفاده شد. بر اثر آتشسوزی بهجز دمای کمینه، سایر متغیرها شامل میانگین دما، نوسان دمای روزانه و دمای بیشینه افزایش معنادار (01/0≥P) داشت. براساس نتایج بهدستآمده نوسان دمای روزانه در بوتۀ سوخته (5/2- 5/14 درجۀ سانتیگراد) بیشتر از بوتۀ شاهد (0/1ـ 5/3 درجۀ سانتیگراد) بود. براساس نتایج مدل خطی ترکیبی عمومی بهترتیب زمان (01/0 ≥P;4/22F= ) بیشترین تأثیر را بر رطوبت خاک داشتند. رطوبت خاک در هر دو منطقۀ آتشگرفته و شاهد کاهش یافت که این تغییر تنها در زمان نخست معنادار (05/0≥P) بود.