بررسی تغییرات مکانیـ زمانی بارش و دمای ایران تحت شرایط تغییر اقلیم با درنظرگرفتن عدم قطعیت مدل های AOGCM و سناریوهای انتشار
نویسندگان
1 استادیار گروه آب و خاک، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود
2 استادیار گروه آب و خاک، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود
doi
10.22059/ije.2016.60022چکیده
تأثیرات تغییر اقلیم بر دما و بهویژه بارش سراسر جهان بهدلیل پیچیدگی و تغییرات مکانی آنها بهخوبی شناخته نشده است. در این مطالعه بهمنظور بررسی تأثیرات تغییر اقلیم بر بارش و دمای ایران، 15 مدل AOGCM استفاده شدند که تحت سناریوهای انتشار گازهای گلخانهای A2، A1B و B1 اجرا میشوند. همچنین بارش و دمای ماهانه برای 21 ایستگاه سینوپتیک در دو دورۀ آتی (2016ـ 2045 و 2070ـ 2099)، تحت هر سه سناریوی انتشار محاسبه شد. نتایج نشان داد در هر دو دورۀ آتی، افزایش دما در ماههای تابستان نسبت به ماههای زمستان بیشتر است. در دورۀ آتی نخست هر سه سناریوی انتشار افزایش دمای یکسانی (حدود 1تا 5/1 درجه) را پیشبینی میکنند و تغییرات بارش در این دوره در ایستگاههای مختلف چشمگیر نیست؛ اما در دورۀ آتی 2070ـ 2099 سناریوی A2 بیشترین افزایش دما و سناریوی B1 کمترین افزایش دما را پیشبینی میکنند. در این دوره انتظار میرود تحت سناریوی بحرانی A2 دمای متوسط سالانۀ کشور در مناطق مرکزی و حاشیۀ دریای خزر حدود 5/3 درجۀ سانتیگراد و در دیگر مناطق تا حدود 5/4 درجۀ سانتیگراد افزایش یابد. همچنین مشخص شد در دورۀ آتی دوم تحت سناریوی بحرانی A2 فقط در استان گیلان و تا حدودی استان اردبیل افزایش بارش خواهیم داشت و در دیگر مناطق کشور شاهد کاهش بارندگی خواهیم بود. بهطور کلی، میتوان نتیجه گرفت که در دورۀ آتی نخست حجم بارش سالانۀ کل کشور حدود 02/1 میلیارد مترمکعب (حدود 25/0 درصد) و در دورۀ آتی دوم حدود 52/16 میلیارد مترمکعب (حدود 13/4 درصد) کاهش خواهد یافت.