بررسی نقش بهره‎وری کل عوامل تولید در رشد تولیدات بخش‎های عمدة اقتصادی ایران

نویسندگان
doi
چکیده

در تحقیق حاضر سهم رشد بهره وری کل عوامل تولید و رشد نهاده‌های تولیدی کار و نیروی سرمایه در رشد تولیدات بخش‎های عمدة اقتصادی (بخش کشاورزی، صنعت و معدن و بخش خدمات) و کل اقتصاد غیر‎نفتی طی دورة 1383- 1345 مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهند که متوسط سهم رشد TFP در رشد تولیدات بخش اقتصاد غیر‎نفتی طی برنامة اول، دوم و سوم توسعة اقتصادی به ترتیب معادل 39.5، 12.2 و 24.8 درصد بوده است و برای برنامة چهارم توسعه پیش‌بینی می‌شود مقدار آن به 32.6% ارتقاء یابد. البته طی سه برنامة توسعة اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور سهم TFP بخش خدمات در رشد تولیدات اقتصاد غیر‎نفتی بیش‎تر از سایر بخش‎ها و سهم TFP بخش کشاورزی کم‎تر از سایر بخش‎ها می‎باشد. با وجود این‎که میانگین نرخ رشد موجودی سرمایه و ارزش افزوده‎های بخشی در دورة قبل از انقلاب به مراتب بیش‎تر از متوسط آن در دوره‎های مختلف بعد از انقلاب بوده، ولی رشد بهره‎وری کل عوامل تولید سهم بیش‎تری در رشد اقتصاد غیرنفتی در دورة بعد از انقلاب (23/18%) نسبت به دورة قبل از انقلاب (9/10) داشته است. کاهش رشد موجودی سرمایه، ارزش افزوده‎های بخشی و بهره‎وری عوامل تولید در برنامة دوم دلالت بر آسیب پذیری بالای اقتصاد کشور از جمله بهره‎وری عوامل تولید نسبت به درآمدهای ارزی و تکانه‎های بیرونی دارد. طبقه‌بندی JEL: L1 ، D2، O4