تحلیل روند تغییرات کمی آبدهی حوضۀ چم انجیر با استفاده از آزمون‌های ناپارامتری

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه لرستان

2 دانشجوی دکترای سازه‏ های آبی، دانشگاه لرستان

doi
10.22059/ije.2016.60029
چکیده

در این پژوهش روند تغییرات کمی جریان ایستگاه چم انجیر در سه مقیاس ماهانه، فصلی و سالانه و تغییرات کیفی این ایستگاه در درازمدت با استفاده از آزمون‏های آماری بررسی شد. داده‏های استفاده‌شده شامل آبدهی ایستگاه چم انجیر و داده‏های چهار چشمۀ کیو، گلستان، مطهری و گرداب سنگی واقع در حوضۀ چم انجیر و کلیۀ اطلاعات بارش در ایستگاه‏های محدودۀ حوضه مد نظر است. در این تحقیق ابتدا شیب‏ خطی روند داده‏های نمونه با استفاده از روش تخمینگر سن و سپس با استفاده از روش پیش‌سفید‌کردن بدون روند اثر ضریب خودهمبستگی از داده‏ها حذف و سری‏های زمانی آبدهی اصطلاحاً پیش‌سفید شد. سپس، روند تغییرات جریان در سری‏های زمانی اصلی و سری‏های پیش‌سفید‌شده به روش‏های یادشده با استفاده از آزمون من‌ـ کندال ‌بررسی شد. نتایج نشان داد کاهش آبدهی حوضۀ یادشده معنا‏دار است و این در حالی است که به‌علت کوهستانی‌بودن آن برداشت از منابع آب‏های سطحی حوضه افزایش نداشته است. از سوی دیگر، با بررسی آبدهی چشمه‏های حوضه مشخص شد که کاهش آبدهی چشمه‏های یادشده معنا‏دار ‌و بررسی روند تغییرات بارش در حوضه بیانگر عدم تغییرات درازمدت بارش در حوضه است. درمجموع، نتایج نشان داد با توجه به نبود کاهش بارش معنا‏دار و بررسی برداشت‏های منابع آب‏های زیرزمینی، برداشت مازاد از منابع آب‏های زیرزمینی مهم‏ترین عامل کاهش آبدهی چم انجیر است.