فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مقالۀ حاضر شاخص ترکیبی بهبود‌یافتۀ خشکسالی (OSDI)، برای پایش زمان واقعی این پدیده در مناطقی با پوشش اراضی ناهمگن پیشنهاد می‏‌شود. بارش به‏عنوان یکی از عوامل مهم خشکسالی، توسط اندازه‏گیری ایستگاه‏های زمینی و به‌کمک داده‏های برآورد بارش TRMM در این مطالعه وارد شد. سپس، هر‌یک از سه شاخص نرمال‌شدۀ رطوبت، شامل شاخص‏های تفاضل نرمال‏شدۀ پوشش‏گیاهی (NDVI)، مرئی‌ـ طول موج کوتاه مادون قرمز خشکسالی (VSDI) و ظرفیت آب سطح (SWCI)، به‌صورت جداگانه همراه با دو شاخص وضعیت بارش (PCI) و دمای سطح زمین (LST)، وارد آنالیز مؤلفۀ اصلی (PCA) شدند. مؤلفۀ اصلی به‌دست‌آمده از این آنالیزها با عنوان شاخص‏های ترکیبی خشکسالی SDI1، SDI2 و SDI3 معرفی شد. در ادامه، عملکرد سه شاخص خروجی به‌کمک شاخص هواشناسی بارش استانداردشده SPI)) در مقیاس یک و سه‌ ماهه ارزیابی شدند. نتایج نشان داد نمایۀ به‌دست‌آمده از آنالیز PCA روی شاخص‏های نرمال‌شدۀ VSDI، LST و PCI، بهترین عملکرد را در پایش زمان واقعی خشکسالی استان‏های تهران و قم، ارائه می‏دهد. شاخص ترکیبی بهینۀ خشکسالی (OSDI) نام‌گذاری شد. سپس، به‌منظور ارزیابی توانایی شاخص پیشنهادی در مناطقی با پوشش ‏ناهمگن، 42 تصویر Landsat7 به‌کار گرفته شدند. سه شاخص نرمال‌شدۀ NDVI، SWCI و VSDI به‌عنوان تنها فاکتور مؤثر در تفاوت عملکرد سه نمایۀ SDI1، SDI2 و OSDI، توسط تصاویر Landsat7 تولید و عملکرد آنها در پوشش‏های اراضی متنوع به‌کمک شاخص SPI ارزیابی شد. ضریب تبیین مناسب میان شاخص نرمال‌شدۀ VSDI و SPI یک‏ماهه، قابلیت شاخص OSDI را در پایش زمان واقعی خشکسالی در مناطق ناهمگن تأیید کرد. نقشه‏های شاخص یادشده نشان دادند در سال‏های 2008 تا 2009 و 2014 در مناطق مرکزی و جنوب شرق استان تهران و مناطق مرکزی و شمالی استان قم، خشکسالی شدیدی رخ داده است.