سنجش ماهیت توسعه چندمرکزی مجموعه شهری رشت
نویسندگان
1 مهندسی شهرسازی، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران
2 استاد/پردیس هنرهای زیبا-دانشگاه تهران
doi
10.22080/shahr.2017.1813چکیده
شهرهای تک قطبی و تک مرکزی، با گسترش نامنظم خود بویژه در تقابل با توسعه متوازن و متعادل هستند. تمرکزگرایی باعث معضلاتی همچون توزیع نامتوازن نظام شهری و فعالیتی در ساختار و سازمان فضایی منطقه میگردد و به تبع آن چالشهایی مانند عدم امکان برنامهریزی دقیق جهات توسعة آتی شهرها، مهاجرتهای بیش از اندازه به مرکز، آلودگیهای زیست محیطی، ترافیک و در نهایت کاهش کیفیت زندگی در مقیاس شهری و منطقهای را دربردارد. الگوهای متفاوتی در مورد توسعه و برقراری تعادل فضایی در مقیاس شهر – منطقه وجود دارد که یکی از آنها توسعه چندمرکزی است. مفهوم توسعه چندمرکزی در مقیاس منطقهای و فرامنطقهای، نگرش جدیدی است که از دل سند چشم انداز توسعة فضایی اروپا استخراج شدهاست و امروزه بعنوان رویکرد و مدل توسعهای در سایر مناطق و کشورها مورد توجه قرار گرفتهاست. هدف اصلی این مقاله این است باتوجه معضلات مجموعه شهری رشت، به سنجش میزان توسعه فضایی این محدوده براساس اصول چند مرکزیتی بپردازد. در این رابطه شاخصهای توسعه فضایی چند مرکزیتی در دو مولفه موفولوژیک و عملکردی برگرفته از متون نظری استخراج و با روشهای کمی مورد ارزیابی قرار میگیرد. براساس نتایج پژوهش، مجموعه شهری رشت از لحاظ ساختاری، پتانسیل توسعهی الگوی چندمرکزی را نداشته و با ساختاری سلسله مراتبی و تک مرکزی تبیین میگردد.
