بررسی غلظت آلومینیوم، آهن، منگنز، کروم و کادمیوم در آب زیرزمینی دشت اشنویه

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد/دانشگاه تبریز

2 استاد گروه علوم زمین دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

doi
10.22059/ije.2016.59648
چکیده

از بحث‏های مهم در آب‏های زیرزمینی، آلودگی آب ناشی از فلزات سنگین است. فلزات سنگین با توجه به ثبات شیمیایی، تجزیه‏پذیری ضعیف و داشتن قدرت تجمع زیستی در بدن موجودات زنده، به‌سرعت به آلاینده‏های سمی تبدیل می‏شوند. با توجه به آلودگی روزافزون منابع آب قابل بهره‏برداری و اهمیت پایش مداوم آنها، در این تحقیق غلظت آلومینیوم، آهن، منگنز، کادمیوم و کروم منابع آب زیرزمینی دشت اشنویه و تعیین اندیس اشباع برای آلومینیوم، آهن و منگنز ارزیابی شد. از این‌رو، در تحقیق حاضر از 15 نمونه آب انتخابی دشت در شهریور 1394 با توزیع یکنواخت نمونه‌‏برداری شد، سپس نمونه‏ها توسط دستگاه جذب اتمی آنالیز شدند. نتایج با استفاده از نرم‌‏افزار GIS Arc و در مقایسه با مقادیر استاندارد سازمان بهداشت جهانی ترسیم شد. با استفاده از نرم‌افزار (PHREEQC) اندیس اشباع نمونه‏ها محاسبه شد. بررسی‏ها نشان داد‌ 33/33 درصد از نمونه‏ها غلظت آلومینیوم بیشتر از حد مجاز سازمان بهداشت جهانی را دارند و در بقیۀ غلظت فلزات کمتر از غلظت استاندارد هستند. ‌غیر از آلومینیوم آلودگی دشت به فلزات سنگین در مرز خطر نیست، ولی به‌علت عمق کم آب زیرزمینی و فعالیت‏های شدید کشاورزی به‌طور قطع در دراز‌مدت خطرات زیست‌‌محیطی زیادی در پی خواهد داشت. بنابراین، باید دربارۀ پساب‏های صنعتی، استفاده از سموم کشاورزی و آب برگشتی کشاورزی اقدامات کنترلی صورت گیرد. توسعۀ صنعتی منطقه باید با در‌نظر‌گرفتن خطرات احتمالی ناشی از آلودگی فلزات سنگین با برنامه‏های کنترلی و پایش مستمر آب‏های زیرزمینی صورت پذیرد.