بررسی و ارزیابی تأثیرات تغییر اقلیم بر پارامترهای هیدرو‌اقلیمی حوضۀ سد اکباتان (استان همدان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا اقلیم‏شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران

2 استاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

3 استاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

doi
10.22059/ije.2016.59656
چکیده

تغییر اقلیم یکی از عوامل مهمی است که بخش‏های مختلف زندگی انسان روی کرۀ زمین را تحت تأثیر قرار خواهد داد و تأثیرات زیان‌باری بر منابع زیست‌محیطی، اقتصادی اجتماعی و به‌ویژه منابع آب، با تغییر در بارندگی، مقدار و زمان وقوع رواناب خواهد داشت. یکی از راهکارهای کاهش تأثیرات ناشی از تغییر اقلیم، ارزیابی تأثیرات آن بر ‌بارندگی، دما و رواناب در هر منطقه است. در این تحقیق عدم قطعیت تأثیرات ناشی از تغییر اقلیم بر دما، بارندگی و رواناب در حوضۀ آبخیز سد اکباتان با استفاده از مقایسۀ مدل‌های HadCM3‏MPEH5, وIPCM4  تحت دو سناریوی A2 و B1 برای دورۀ 2045- 2065 ارزیابی شده است. بنابراین، ابتدا کارایی مدل LARS-WG برای ریزمقیاس‌نمایی متغیرهای بارش و دما تعیین و سپس مدل هیدرولوژیکی IHACRES به‌منظور شبیه‏سازی رواناب بررسی شد. در نهایت، اطلاعات ماهانۀ بارندگی، دما و رواناب برای دورۀ 2045‌ـ 2065 نسبت به دورۀ پایۀ 1983‌ـ 2010 بررسی شدند. نتایج نشان می‌د‌هد میزان دمای متوسط سالانۀ دورۀ 2045‌ـ 2065 طبق سناریوی A2، 12/2 و B1، 12/1 درجۀ سانتی‏گراد افزایش و میزان بارندگی طبق سناریوی A2، 1/6- و B1، 4/1- درصد کاهش می‏یابد. همچنین طبق سناریوی A2 میزان رواناب 2/17- درصد و B1، 19/4- درصد کاهش می‏یابد. با در‌نظر‌گرفتن عدم قطعیت مدل‏های اقلیمی تحت دو سناریوی A2 و B1 مقدار دما‌ی حوضه افزایش و بارندگی کاهش می‏یابد و این تغییرات تأثیرات منفی زیادی بر رواناب حوضه خواهد داشت.