تحلیل مقایسهای ریسک اعتباری در بانکداری اسلامی و بانکداری متداول
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه امام صادق علیهالسلام
2 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی دانشگاه تهران
doi
10.30497/ifr.2011.1517چکیده
عدم پرداخت اصل و فرع بدهی طبق شرایط مندرج در قرارداد، ریسک اعتباری تلقی میشود. از میان ریسکهای موجود در عملیات بانکی، ریسک اعتباری از آن جهت که حیات بانک به آن وابسته است، مهمترین ریسکی است که بانکها با آن مواجه میشوند. توجه به عوامل مؤثر و مدیریت صحیح این ریسک، میتواند تضمینکننده ثبات و سودآوری بانک باشد. هرچند ابعاد مختلف این موضوع در بانکداری متداول مورد توجه قرار گرفته، اما بهدلیل ماهیت متفاوت بانکداری اسلامی، بررسی این ریسک و پیش از آن بررسی رویکرد اسلام نسبت به موضوع ریسک بسیار ضروری است. ازاینرو، هدف این مقاله تبیین رویکرد اسلام نسبت به مفهوم ریسک و همچنین ارائه تحلیل نظری در مقایسه ریسک اعتباری در بانکداری اسلامی و بانکداری متداول است. هرچند مفهوم ریسک با مفهوم غرر در مباحث اسلامی قرابت دارد، اما به نظر میرسد این دو مفهوم از یکدیگر متمایز است و از این جهت ایرادی متوجه قراردادها با ریسک اعتباری از دیدگاه اسلام نخواهد شد. بررسیها نشان میدهد، هرچند بانکداری اسلامی در استفاده از ابزارهای مدیریت ریسک اعتباری انعطاف کمتری دارد، ولی بهدلیل ماهیت متفاوت قراردادها و عقود و شرایط پیرامونی در مدیریت ریسک اعتباری، بانکداری اسلامی از لحاظ نظری با ریسک اعتباری کمتری مواجه خواهد بود. بهعلاوه محدودیتهای موجود در مدیریت ریسک نیز قابل رفع است و ازاینرو، بانکداری اسلامی با مدیریت صحیح ریسک اعتباری میتواند نسبت به بانکداری متداول باثباتتر باشد