درآمدی بر شاخص ترکیبی عدالت اقتصادی با رویکردی اسلامی
نویسندگان
1 دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی
2 دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی تهران
3 دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی
4 دانشگاه علامه طباطبایی؛ دانشکده اقتصاد
doi
چکیده
در اسلام هیچ موضوعی به اندازه عدالت در مسائل اجتماعی و فردی مورد توجه قرار نگرفته است و چون کارکرد اصلی تشکیل نظام اسلامى، استقرار عدالت و قسط اسلامى میباشد؛ توجه به موضوع عدالت اقتصادی و رصد حرکت اقتصاد به سمت وضعیت عادلانه مطلوب، امری ضروری است. مسئله تحقیق که با روش توصیفی- تحلیلی و در قلمرو ادبیات اندیشه اسلامی و دانش اقتصادی ارائه میشود؛ تبیین و تدوین شاخصی ترکیبی برای عدالت اقتصادی با رویکردی اسلامی است. نتایج پژوهش نشان میدهد: «توزیع منصفانه منابع، فرصتها و امکانات بر اساس شایستگیها»، «توجه به حق منابع و عوامل تولید»، «توجه به حق نسلهای آینده»، «سهمبری عوامل تولید بر اساس استحقاقها و میزان مشارکت»، «بازتوزیع درآمد و ثروت» و «توجه به بهبود وضعیت رفاه جامعه»؛ از مهمترین مؤلفههای شاخص ترکیبی عدالت اقتصادی با رویکرد اسلامی هستند؛ همچنین رابطه مثبت میان «شاخص فیزیکی کیفیت زندگی»، «میزان بهرهمندی از امکانات رفاهی»، «میزان بهرهوری کل عوامل تولید»، «شاخص رفاه آمارتیا سن»، «شاخص نسبت سرمایهگذاری در بخش تأسیسات و تجهیزات زیر بنایی، به برداشت از منابع طبیعی» و «شاخص نسبت سهم جبران خدمات کارکنان در حسابهای ملی به تولید ناخالص داخلی» و در مقابل رابطه منفی «شاخص فوستر، گریر و توربک»، با روند عدالت اقتصادی برقرار میباشد.