بهینه‏ سازی الگوی کشت با استفاده از روش TOPSIS و الگوریتم ژنتیک بر‌مبنای قابلیت‌های GIS (مطالعۀ موردی: اراضی بخش جلگه، استان اصفهان)

نویسندگان

1 استادیار، دانشکدۀ مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22059/ije.2016.59191
چکیده

یکی از ارکان اساسی مدیریت آب و افزایش بهره‏وری کشاورزی، استفادۀ بهینه از منابع موجود است. با توجه به تقاضای در حال افزایش محصولات کشاورزی، افزایش بهره‏وری از منابع کمیاب، ضرورتی انکار‌ناپذیر است. بهره‏برداری مطلوب از این منابع، افزون بر تأمین تقاضای جامعه به‌عنوان یک هدف کلان، می‏تواند افزایش درآمد بهره‏برداران را نیز به‌دنبال داشته باشد. یکی از راهکارهای مناسب برای افزایش بهره‏وری در بخش کشاورزی، اصلاح الگوی کشت محصولات با توجه به پارامترهای مختلف است. در این تحقیق ابتدا با استفاده از معیارهای اقتصادی، نیاز آبی و دورۀ رشد محصولات، در مدل تصمیم‏گیری چند‌معیارۀ TOPSIS، محصولات بهینه انتخاب شده‏اند. همچنین با ترکیب این نتایج با پارامترهای میزان آب موجود و زمان مشترک دورۀ رشد محصولات، با استفاده از الگوریتم ژنتیک، مساحت بهینۀ کشت تخصیص داده‌شده به هر محصول مشخص شده ‏است. در ادامه با استفاده از قابلیت‌های مکانی GIS و پارامترهای مکانی مختلف و ترکیب با اطلاعات بهینه‌شده، نقشۀ الگوی بهینۀ کشت محصولات تهیه شده ‏است. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‏دهد که با استفاده از مدل‌های استفاده‌شده و قابلیت‌های GIS، می‏توان به الگوی کشت مناسب دست‏ یافت و به‌طور متوسط حدود 25 درصد افزایش بهره‏وری و استفاده از منابع موجود داشت.