کاربرد مدل LAPSUS در برآورد رواناب و رسوب در حوضۀ زوجی کاخک شهرستان گناباد

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکدۀ منابع طبیعی و کویر‌شناسی، دانشگاه یزد

2 دانش‏ آموختۀ دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری دانشگاه یزد

3 استاد، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22059/ije.2016.59194
چکیده

در این تحقیق مدل LAPSUS به‌عنوان یک مدل برآورد رواناب و فرسایش و رسوب برای نخستین‌بار در ایران در حوضۀ زوجی کاخک شهرستان گناباد معرفی و اجرا شده است. مدل LAPSUS یک مدل تغییر چشم‌انداز است که قادر به محاسبۀ حجم رواناب، فرسایش و رسوب طی چهار مرحله محاسبۀ بارش مؤثر، روندیابی جریان سطحی، محاسبۀ ظرفیت حمل رسوب و محاسبۀ میزان حمل رسوب است. ورودی‏های این مدل شامل مدل رقومی ارتفاع، مقدار بارش، ضریب رواناب، عامل همگرایی، ضرایب ویژۀ دبی و شیب و عامل فرسایندگی و ته‏نشست است. نتایج نشان داد مدل LAPSUS قادر است حجم رواناب و فرسایش و رسوب روندیابی شده از وقایع را به‏صورت نقشه‏های رواناب و فرسایش و رسوب با فرمت رستری به‌خوبی نمایش دهد. نتایج اعتبارسنجی نیز نشان داد مقدار RMSE نرمال‌شده برای مقادیر رواناب 5/3 درصد و برای فرسایش 6/2 درصد است. همچنین ضریب تبیین برای داده‏های رواناب 99 درصد و برای داده‏های فرسایش 97 درصد است. بر این اساس با توجه به ورودی‏های در دسترس و محدود، این مدل می‏تواند به‌عنوان یک مدل برآورد رواناب، فرسایش و رسوب برای ایران معرفی شود.