مدل های بهینه سازی برداشت مطمئن از مخزن سد قشلاق برمبنای شرایط عدم قطعیت هیدرولوژیکی
نویسندگان
1 استاد، گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 کارشناس ارشد مهندسی منابع آب، دانشگاه تبریز
3 استادیار گروه علوم خاک، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ارومیه
doi
10.22059/ije.2016.59195چکیده
برای نیازهای شرب، کشاورزی و صنعت در بیشتر شهرهای ایران از مخازن سدهای در حال بهرهبرداری استفاده میشود که بهدلیل فقدان قانون بهرهبرداری مناسب و یا متوازننبودن میزان تقاضا و حجم مخزن، استفادۀ مؤثر از آب ذخیرهشده در مخازن صورت نمیگیرد. جریانهای آب طبیعی از پدیدههای تصادفی است و تصمیمگیری در رابطه با ذخیره و مصرف آنها باید در فرایندهای چندمرحلهای و با در نظر گرفتن عوامل مؤثر بر افزایش راندمان مصرف، تحلیل شوند. در این پژوهش میزان ذخیرهسازی و همچنین بیشینۀ برداشت مطمئن از سد قشلاق واقع در استان کردستان با استفاده از مدلهای برنامهریزی خطی و پویا و برای دورۀ کوتاه یکساله تعیین شد. این مدلها با هدف بهینهسازی عملکرد ماهانۀ سد قشلاق که تأمینکنندۀ آب شرب شهر سنندج است، اجرا شدند. نتایج نشان داد که توزیع لاگنرمال دوپارامتری با کمترین خطا میتواند توزیع مقادیر جریانهای ماهانۀ ورودی به مخزن را توصیف کند که براساس این مدل مقادیر جریانهای ورودی به مخزن با احتمال وقوع 95، 90، 80، 70 و 50 درصد در هر ماه محاسبه شد. دورههای خشکسالی بهدستآمده از دادههای بارش و نیز دادههای جریان ورودی به سد با یکدیگر مطابقت داشت و دورۀ بحرانی 51 ماهۀ خشکسالی برای مدلسازی انتخاب شد. نتایج بهدستآمده از بهینهسازی بیشینۀ برداشت و همچنین ذخیرۀ مخزن نشان داد که مقادیر بهدستآمده از برنامهریزی خطی در مقایسه با برنامهریزی پویا تطابق بیشتری با واقعیت دارد.
