فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده سابقه و هدف پایش و بررسی اثربخشی اجرای هر نوع پروژه از جمله پروژه‌های اصلاح اراضی، مدیران مربوطه را در اتخاذ تصمیمات بهتر برای پروژه‌های آینده یاری می‌رساند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات نهال‌کاری با گونه‌های اشنان (Boiss ex B .Seidlitzia rosmarinus)، شورگز (Tamarix passerinoides Delile ex Desv) و کهور پاکستانی (SW. DC. Prosopis juliflora) بر برخی خصوصیات شیمیایی، فیزیکی و هیدرولوژیکی خاک در بخشی از کانون ریزگرد شرق و جنوب شرق اهواز برنامه‌ریزی گردید. مواد و روش‌ها نمونه‌های خاک در چهار منطقه (شاهد (فاقد نهال‌کاری)، شورگزکاری، کهور‌کاری، اشنان‌کاری)، در دو فاصله (زیر تاج و خارج از تاج گیاه) و در دو عمق (30-0 و 60- 30 سانتی‌متر) جمع‌آوری گردید. نمونه‌های خاک برداشت شده به آزمایشگاه منتقل شده و پس از تهیه نمونه خاک مرکب در سه تکرار برخی ویژگی‌های فیزیکی (جرم مخصوص ظاهری با روش کلوخه، پایداری خاک‌دانه‌ها با روش سری الک، مقاومت فروروی با دستگاه مقاومت سنج)، برخی ویژگی‌های شیمیایی ( میزان pH خاک با استفاده از روش عصاره گل اشباع و با استفاده دستگاه pH متر، میزان هدایت الکتریکی با استفاده از عصاره گل اشباع و دستگاه EC متر، نیتروژن کل خاک با دستگاه کجلدال، فسفر قابل جذب با استفاده از روش اولسن با دستگاه اسپکتروفتومتر، پتاسیم محلول در عصاره اشباع خاک توسط دستگاه فیلم‌فتومتر و ماده آلی به روش احتراق) و برخی از ویژگی‌های هیدرولوژیکی (رطوبت خاک به روش درصد وزنی) مورد اندازه‌گیری قرار گرفتند. ضمن اینکه شدت نفوذپذیری با استفاده از استوانه‌های مضاعف در دو نقطه (منطقه شاهد و منطقه نهال‌کاری) طی یک تکرار انجام شد. نتایج نتایج نشان داد که  درصد نیتروژن، مقاومت فروروی و رطوبت خاک دارای اختلاف معنی‌دار در بین منطقه شاهد و مناطق نهال‌کاری شدند. نهال‌کاری با هر کدام از گونه‌ها میزان مقاوت فروروی خاک را کاهش داد و بیشترین میزان این شاخص مربوط به منطقه شاهد و کمترین آن با اختلاف معنی‌دار مربوط به منطقه شورگزکاری و سپس کهورکاری بود. ضمن اینکه شورگزکاری و کهورکاری نسبت به منطقه شاهد میزان نیترژون خاک را افزایش و pH خاک را کاهش داده بود. همچنین نتایج مقایسه میانگین خصوصیات خاک در زیر تاج و خارج از تاج پوشش گیاه و در دو عمق مورد مطالعه نشان داد که در زیر تاج گیاه شورگز میزان هدایت الکتریکی عمق اول خاک کاهش و کربن آلی آن افزایش یافته است. اشنان‌کاری نیز همانند شورگزکاری سبب کاهش هدایت الکتریکی خاک و افزایش کربن آلی در زیر تاج گیاه شد با این تفاوت که افزایش کربن آلی در خارج از تاج گیاه نیز اتفاق افتاد. این در حالی است که کهورکاری باعث افزایش هدایت الکتریکی و pH خاک در زیر تاج گیاه در مقایسه با خارج از تاج آن شد. همچنین نتایج به دست آمده از معادله نفوذ کوستیاکوف در مقایسه میزان نفوذپذیری بین منطفه شاهد و منطقه نهال‌کاری شده نشان داد که نهالکاری در این منطقه، حجم آب نفوذی را نسبت به منطقه شاهد 124 درصد افزایش داده است. نتیجه‌گیری  به طور کلی نتیجه این تحقیق در مورد گونه غیر‌بومی کهور پاکستانی نشان داد که با وجود تأثیری که این گونه در کاهش مقاومت فروروی خاک و افزایش میزان نیتروژن خاک نسبت به منطقه شاهد داشته است از سوی دیگر موجب افزایش هدایت الکتریکی و pH در زیر تاج گیاه شده است. این در حالی است که کشت دو گونه بومی شورگز و اشنان منجر به کاهش هدایت الکتریکی و افزایش کربن آلی خاک در زیر تاج گیاه و حتی خارج از تاج گیاه (در مورد گونه اشنان) شده است . بنابراین با وجود تأثیرات مثبت گونه‌های بومی بر خصوصیات خاک در این مطالعه، کشت این گیاهان نسبت به گونه غیر‌بومی کهور پاکستانی در اولویت قرار دارد.