تحلیل الگوی وقوع ماه‏های پرباران و کم‏باران در استان گلستان با استفاده از روش آنالیز توانی

نویسندگان

1 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد

3 دانشیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22059/ije.2015.58069
چکیده

دوره‏های مرطوب و خشک می‏تواند به‏عنوان ماه‏های متوالی با مقادیر بیشتر یا کمتر از یک حد آستانۀ مشخص تعریف شود. در پژوهش حاضر خصوصیات دوره‏های پرباران و کم‏باران در سری‏های زمانی بارش ماهانۀ 40 ایستگاه هواشناسی در استان گلستان در یک دورۀ 34 سالۀ آماری تجزیه و تحلیل شده است. طول دورۀ ماه‏های پرباران و کم‏باران و نیز توالی وقوع آن‏ها محاسبه و در دوره‏های 1 تا 9 ماهه تحلیل شد. بر‌اساس نتایج پژوهش حاضر، با استفاده از روش آنالیز توانی، الگوی تداوم دوره‏های ماهانۀ خشک و مرطوب در هر ایستگاه مشخص شد. وقوع طولانی‏ترین دورۀ کم‏باران (9 ماه) در مرکز استان گلستان در ایستگاه‏های تمر و مینودشت به‌ترتیب با 6 و 5 بار تکرار، اتفاق افتاده است. این در حالی است که وقوع طولانی‏ترین دورۀ پر‏باران (9 ماه) تنها در ایستگاه بهلکه‏داشلی 2 تکرار داشته است. همچنین در دوره‏های سه‌ماهۀ متوالی و طولانی‏تر، تعداد وقوع دوره‏های کم‏باران در ایستگاه‏های واقع در بخش شمالی استان گلستان اتفاق افتاده است. بر‌اساس تفسیر نتایج پلات‏های لگاریتمی دوگانه (فراوانی وقوع به ازای طول دوره)، می‏توان الگوهای وقوع دوره‏های پرباران و کم‏باران در ایستگاه‏های واقع در مناطق مختلف بارشی را با هم مقایسه کرد. کاربرد روش آنالیز توانی به‏منظور درک بهتر الگوی وقوع دوره‏های خشک و مرطوب در سایر مناطق اقلیمی پیشنهاد می‏شود. ‌