تحلیل الگوی وقوع ماههای پرباران و کمباران در استان گلستان با استفاده از روش آنالیز توانی
نویسندگان
1 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد
3 دانشیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22059/ije.2015.58069چکیده
دورههای مرطوب و خشک میتواند بهعنوان ماههای متوالی با مقادیر بیشتر یا کمتر از یک حد آستانۀ مشخص تعریف شود. در پژوهش حاضر خصوصیات دورههای پرباران و کمباران در سریهای زمانی بارش ماهانۀ 40 ایستگاه هواشناسی در استان گلستان در یک دورۀ 34 سالۀ آماری تجزیه و تحلیل شده است. طول دورۀ ماههای پرباران و کمباران و نیز توالی وقوع آنها محاسبه و در دورههای 1 تا 9 ماهه تحلیل شد. براساس نتایج پژوهش حاضر، با استفاده از روش آنالیز توانی، الگوی تداوم دورههای ماهانۀ خشک و مرطوب در هر ایستگاه مشخص شد. وقوع طولانیترین دورۀ کمباران (9 ماه) در مرکز استان گلستان در ایستگاههای تمر و مینودشت بهترتیب با 6 و 5 بار تکرار، اتفاق افتاده است. این در حالی است که وقوع طولانیترین دورۀ پرباران (9 ماه) تنها در ایستگاه بهلکهداشلی 2 تکرار داشته است. همچنین در دورههای سهماهۀ متوالی و طولانیتر، تعداد وقوع دورههای کمباران در ایستگاههای واقع در بخش شمالی استان گلستان اتفاق افتاده است. براساس تفسیر نتایج پلاتهای لگاریتمی دوگانه (فراوانی وقوع به ازای طول دوره)، میتوان الگوهای وقوع دورههای پرباران و کمباران در ایستگاههای واقع در مناطق مختلف بارشی را با هم مقایسه کرد. کاربرد روش آنالیز توانی بهمنظور درک بهتر الگوی وقوع دورههای خشک و مرطوب در سایر مناطق اقلیمی پیشنهاد میشود.