آثار آزادسازی تجاری بر انتشار گازهای گلخانه‎ای (دی‎اکسید کربن) در منحنی زیست‎محیطی کوزنتس

نویسندگان

1 دانشجوی دورة دکتری اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

آزادسازی تجاری با توجه به سه اثر مقیاس، ترکیب و فناوری، کیفیت محیط‎زیست (انتشاردی‎اکسیدکربن) را تحت تأثیر قرار می‎دهد. از سویی دیگر، به‎دنبال آزادسازی تجاری، جابه‎جایی سرمایه در سطح بین‎الملل تشدید می‎شود و بر اساس فرضیة پناهگاه آلایندگی، انتقال صنایع آلاینده ازکشورهایی با سیاست‎های زیست‎محیطی شدید به‎سمت کشورهایی با سیاست‎های زیست‎محیطی ملایم، افزایش می‎یابد. در مطالعة حاضر، به‎منظور ارزیابی تأثیر آزادسازی تجاری روی انتشار دی‎اکسید کربن و نیز بررسی ارتباط منحنی زیست‎محیطی کوزنتس با فرضیة پناهگاه آلایندگی، منحنی زیست‎محیطی کوزنتس بر اساس داده‎های ترکیبی و با استفاده از روش پانل دیتا و رهیافت اثرات ثابت، در قالب چهار گروه کشوری، شامل کشورهایی با درآمد سرانة بالا، کشورهایی با درآمد سرانة متوسط بالا، کشورهایی با درآمد سرانة متوسط پایین و کشورهایی با درآمد سرانة پایین طی دورة زمانی 2002-1992 تخمین زده شده است. نتایج تخمین مدل دلالت بر این دارد که افزایش آزادسازی تجاری و درآمد سرانه در کشورهای با درآمد سرانة بالا و کشورهای با درآمد سرانة متوسط بالا به کاهش انتشار دی‎اکسیدکربن و در کشورهای با درآمد سرانة متوسط پایین و کشورهای با درآمد سرانة پایین به افزایش انتشار دی‎اکسیدکربن منجر می‎شود، به‎طور‏ی‎که کشش متغیر انتشار گاز دی‎اکسیدکربن نسبت به صادرات صنایع آلاینده، واردات صنایع آلاینده و شاخص درجة باز بودن اقتصاد در کشورهای با درآمد سرانة بالا، به‎ترتیب 132/0، 051/0- و 093/0- و در کشورهای با درآمد سرانة متوسط بالا، به‎ترتیب 033/0، 049/0- و 038/0- و کشش متغیر انتشار گاز دی‎اکسیدکربن نسبت به متغیرهای مذکور در کشورهای با درآمد سرانة متوسط به پایین، به‎ترتیب 013/0، 134/0- و 019/0 و در کشورهای با درآمد سرانة پایین، به‎ترتیب 007/0، 002/0 و 021/0 بوده است. طبقه‎بندی JEL:Q56 ، F18